9. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 133 Etkinlik 2.9 1. Yönerge 2–6. sorular ve 2. Yönerge cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Yönerge

2. Soru

Atomlar soy gaz elektron düzenine (H için 2, diğerleri için 8 elektron) ulaşmak ve daha kararlı olmak için tek (eşleşmemiş) valans elektronlarını başka bir atomun tek elektronuyla eşleştirir. İki atom arasında yer alan eşleşmiş elektron çifti kovalent bağı (ortaklaşa kullanılan elektron çiftini) temsil eder. Tek bir atomun üzerinde kalan elektron çiftleri ise bağa katılmayan ortaklanmamış elektron çiftleridir.

3. Soru

• Benzerlikler: Hepsinde yalnızca valans elektronları nokta ile gösterilmiştir. Hepsinde bağ, atomlar arasında ortak kullanılan elektron çiftleriyle gösterilir. H atomları 2, diğer atomlar 8 elektronla çevrilidir.
• Farklılıklar: Bağ sayıları farklıdır: H₂, F₂, HF, CH₄, NH₃, H₂O’da tekli bağlar; O₂‘de ikili bağ; N₂‘de üçlü bağ vardır. Ortaklanmamış elektron çifti sayıları farklıdır (CH₄‘te 0, NH₃‘te 1, H₂O’da 2). Element moleküllerinde aynı tür, bileşik moleküllerinde farklı tür atomlar bağ yapar.

4. Soru

Molekülde her element sembolü çevresindeki toplam nokta sayısı (ortaklaşa kullanılanlar da sayıldığında) atomdakine göre artar: H için 1’den 2’ye; C, N, O ve F için 8’e çıkar. Bu sayılar soy gazların (He: 2, Ne: 8) valans elektron sayısına eşittir; yani atomlar elektronlarını ortaklaşa kullanarak soy gaz elektron düzenine ulaşır.

5. Soru

Belirleyici etmen atomların valans elektron sayısı ve soy gaz düzenine ulaşmak için gereken elektron sayısıdır. Bir atom, eksik elektron sayısı kadar bağ yapar (H: 1, F: 1, O: 2, N: 3, C: 4 bağ). En çok bağ yapabilen atom genellikle merkeze yerleşir; kalan valans elektronları ortaklanmamış çiftler olarak atomun çevresine yazılır.

6. Soru

• Önce her atomun valans elektron sayısı belirlenir ve sembolün çevresine nokta olarak yazılır.
• Atomların tek elektronları eşleştirilerek atomlar arasında ortak elektron çiftleri (bağlar) oluşturulur.
• Her atomun çevresindeki elektron sayısı H için 2’ye, diğer atomlar için 8’e tamamlanır; gerekirse ikili veya üçlü bağ yapılır.
• Bağa katılmayan valans elektronları atomun çevresine çiftler hâlinde yazılır.

2. Yönerge

1. Soru

H₂ molekülünde iki H atomu birer elektronunu ortaklaşa kullanır; böylece her hidrojen atomunun çevresinde 2 elektron bulunur. Bu, ₂He atomunun elektron düzenine (1s²) benzer.

2. Soru

NCl₃ molekülünde N atomu üç Cl atomuyla birer elektron çifti paylaşır ve bir ortaklanmamış elektron çifti taşır; çevresinde toplam 8 elektron bulunur. Bu, ₁₀Ne atomunun valans elektron düzenine (2s²2p⁶) benzer. (Cl atomları da 8 elektronla Ar düzenine ulaşır.)

3. Soru

Dublet kuralına uyan: H₂ ve HCl’deki H atomları. Oktet kuralına uyan: Cl₂, HCl ve NCl₃‘teki Cl atomları ve NCl₃‘teki N atomu.

4. Soru

Önermeler: “Lewis yapısında yalnızca valans elektronları gösterilir.” “Atomlar ortak elektron çiftleriyle bağlanır; her ortak çift bir bağdır.” “H atomu dublete (2 elektron), 2. ve 3. periyot ametal atomları oktete (8 elektron) ulaşacak şekilde elektron paylaşır.” “Bağa katılmayan elektronlar ortaklanmamış çift olarak gösterilir.”

← Sayfa 132 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 134 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.