9. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 80 Etkinlik 1.15 İyon Yarıçapı sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru
Nötr atomdan katyon oluşurken yarıçap küçülür (Li 152 → Li+ 60 pm; Mg 160 → Mg2+ 65 pm). Proton sayısı değişmez ama elektron sayısı azalır; çekirdeğin elektron başına uyguladığı çekim artar, elektronlar arası itme azalır. Ayrıca A grubu metallerinde en dıştaki katmanın bütün elektronları verildiği için bir katman eksilir.
2. Soru
Nötr atomdan anyon oluşurken yarıçap büyür (F 72 → F− 136 pm; Cl 99 → Cl− 181 pm). Proton sayısı değişmez ama elektron sayısı artar; elektronlar arası itme artar, çekirdeğin elektron başına çekimi azalır ve elektron bulutu genişler.
3. Soru
| İzoelektronik tanecikler | Elektron sayısı | Proton sayıları | Yarıçaplar (pm) |
|---|---|---|---|
| Li+, Be2+ | 2 | 3, 4 | 60 > 31 |
| F−, Na+, Mg2+ | 10 | 9, 11, 12 | 136 > 95 > 65 |
| Cl−, K+, Ca2+ | 18 | 17, 19, 20 | 181 > 133 > 99 |
İzoelektronik taneciklerin elektron sayıları aynıdır ama proton sayıları farklıdır. Proton sayısı arttıkça aynı sayıdaki elektron daha güçlü çekilir ve yarıçap küçülür.
4. Soru
- a) Bir anyonun yarıçapı oluştuğu atomun yarıçapından büyüktür çünkü proton sayısı aynı kalırken elektron sayısı artar; elektronlar arası itme artar ve çekirdeğin elektron başına çekimi azalır.
- b) Bir katyonun yarıçapı oluştuğu atomun yarıçapından küçüktür çünkü proton sayısı aynı kalırken elektron sayısı azalır (çoğu zaman bir katman eksilir); çekirdeğin elektron başına çekimi artar.
- c) İzoelektronik atom ve iyonlarda proton sayısı büyük olanın yarıçapı daha küçük olur.
- ç) F− > Ne > Mg2+ şeklinde sıralanır çünkü üçü de 10 elektronlu izoelektronik taneciklerdir ve proton sayıları 9 < 10 < 12’dir; proton sayısı arttıkça elektronlar daha güçlü çekilir.
Not: Sayfanın devamındaki “İyonlaşma Enerjisi” bölümü konu anlatımıdır.
← Sayfa 79 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 81 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.