9. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 65 Etkinlik 1.10 (2. Yönerge) ve Kontrol Noktası 1.5 cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Etkinlik 1.10 – 2. Yönerge
Beklenen dağılım: 24Cr: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d4; gözlenen dağılım: … 4s1 3d5.
1. Soru
Gözlenen dağılımda (4s1 3d5) çekirdeğin çekim gücü dengelenmiştir. Bu dağılımda 4s orbitali ve beş 3d orbitalinin hepsi yarı doludur; elektronlar eş enerjili orbitallere dengeli dağılmıştır. Beklenen dağılımda ise bir 3d orbitali boş kalmaktadır.
2. Soru
Cr atomu gözlenen dağılımda (4s1 3d5) daha kararlıdır.
3. Soru
Cr atomu (gözlenen dağılımıyla) küresel simetri özelliği gösterir. Çünkü son orbitalleri olan 4s1 ve 3d5‘in tüm orbitalleri yarı doludur. Beklenen dağılım olan 4s23d4 küresel simetrik olmazdı; atom, küresel simetri kazanmak için 4s’deki bir elektronu 3d’ye yerleştirir.
4. Soru
29Cu: 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 3d10. Cu atomu küresel simetri özelliği gösterir: 4s orbitali yarı dolu, beş 3d orbitalinin tamamı tam doludur. Aufbau ilkesine göre beklenen 4s23d9 dağılımı küresel simetrik olmadığı için daha az kararlıdır.
Kontrol Noktası 1.5
1. Soru
Çekirdekten uzaklaştıkça (n arttıkça) aynı tür orbitallerin hacmi büyür ve bağıl enerjisi artar (1s < 2s < 3s). Bunun nedeni, üst enerji seviyesindeki elektronun çekirdekten ortalama olarak daha uzakta bulunması ve iç katmanlardaki elektronların itmesi nedeniyle çekirdek tarafından daha zayıf çekilmesidir. Çekirdeğe zayıf bağlı elektronun enerjisi daha yüksektir.
2. Soru
Evet, bulunabilir. 58. sayfadaki diyagrama göre aynı alt enerji seviyesindeki orbitaller eş enerjilidir: Örneğin üç 2p orbitali (2px, 2py, 2pz) ya da beş 3d orbitali kendi aralarında aynı enerjiye sahiptir; yalnızca uzaydaki yönelimleri farklıdır.
3. Soru
Hayır. Çok elektronlu atomlarda aynı enerji seviyesindeki farklı tür orbitallerin enerjileri farklıdır; diyagrama göre 3s < 3p < 3d’dir. Bunun nedeni elektron-elektron itmeleridir. (Yalnızca tek elektronlu H atomunda aynı enerji seviyesindeki bütün orbitallerin enerjisi eşittir.)
4. Soru
Dokuz tam dolu ve altı yarı dolu orbitali olan atomda 9 × 2 + 6 × 1 = 24 elektron vardır. Bu atom 24Cr‘dur ve dağılımı 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s1 3d5 şeklindedir (tam dolu: 1s, 2s, üç 2p, 3s, üç 3p = 9 orbital; yarı dolu: 4s ve beş 3d = 6 orbital).
- Pauli dışlama ilkesine uyar: Hiçbir orbitalde ikiden fazla elektron yoktur, tam dolu orbitallerdeki elektronlar zıt yönlüdür.
- Hund kuralına uyar: Beş 3d orbitaline elektronlar birer birer ve aynı yönde yerleşmiştir.
- Aufbau ilkesine tam olarak uymaz: Aufbau’ya göre 4s orbitali dolduktan sonra 3d’ye geçilmesi (4s23d4) beklenir. Ancak 4s13d5 dağılımı küresel simetrik ve daha kararlı olduğu için bu istisnai dağılım gözlenir.
← Sayfa 64 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 66 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.