9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 168

9. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 168 3. Çalışma Yaprağı cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Soru

Sıvılar ağırlıkları nedeniyle temas ettikleri yüzeylere basınç uygular; atmosferi oluşturan gazlar da ağırlıkları nedeniyle yeryüzüne ve tüm cisimlere basınç uygular. Sıvıda derine inildikçe üstteki sıvı katmanlarının ağırlığı artar ve basınç büyür; atmosferde de yeryüzüne yaklaştıkça üstteki hava katmanlarının ağırlığı arttığından basınç büyür. Her iki basınç da akışkanın yoğunluğuna ve yer çekimi ivmesine bağlıdır ve her yönde etki eder.

2. Soru

Benzerlikler: İkisi de akışkanın ağırlığından kaynaklanır; yüzeylere dik ve her yönde etki eder; akışkanın yoğunluğuna ve g’ye bağlıdır; birimi pascaldır.

Farklılıklar: Sıvı basıncı derinlikle düzenli (doğrusal) artar, çünkü sıvılar sıkıştırılamaz ve yoğunlukları sabittir. Gazlar sıkıştırılabildiğinden havanın yoğunluğu yükseklikle azalır; açık hava basıncı yükseldikçe azalır ve bu azalma doğrusal değildir. Açık hava basıncı ayrıca sıcaklık, nem ve atmosferin bileşimine bağlı olarak yerden yere ve zamanla değişir.

3. Soru

Torricelli deneyinde yaklaşık 1 m uzunluğunda, bir ucu kapalı cam boru tamamen cıva ile doldurulmuş, içine hava girmemesine dikkat edilerek cıva dolu bir kaba ters çevrilmiştir. Deney deniz seviyesinde ve 0 °C sıcaklıkta yapılmıştır, çünkü sıcaklık ve yükseklik sonucu etkiler. Cıvanın seçilme nedeni yoğunluğunun çok büyük olmasıdır; böylece sütun yüksekliği ölçülebilir boyda kalır.

Sonuçlar: Borudaki cıva bir miktar alçalıp kaptaki cıva yüzeyinden 76 cm yükseklikte durmuştur; borunun üstünde boşluk oluşmuştur. Borunun kesiti, şekli ve eğikliği değişse de dikey cıva yüksekliği 76 cm kalmıştır. Bu cıva sütununun basıncı açık hava basıncına eşittir:

P₀ = h · d · g = 0,76 m · 13 600 kg/m³ · 9,8 m/s² ≈ 1,013 · 10⁵ Pa = 1 atm = 76 cmHg

4. Soru

Hava ısındığında molekülleri hızlanır, birbirinden uzaklaşır; hava genleşir ve yoğunluğu azalır. Hafifleyen hava yükselir, yeryüzünde alçak basınç alanı oluşur. Hava soğuduğunda ise moleküller yavaşlar, hava sıkışır, yoğunluğu artar ve alçalır; bu bölgede yüksek basınç alanı oluşur. Yani diğer koşullar aynıyken sıcaklık arttıkça açık hava basıncı azalır, sıcaklık azaldıkça artar.

5. Soru

Hava yoğunluğu, birim hacimdeki hava kütlesidir. Yoğunluk arttıkça aynı hacimdeki havanın ağırlığı artar ve açık hava basıncı artar; yoğunluk azaldıkça basınç azalır. Yükseklere çıkıldıkça hava seyrekleştiği için hem yoğunluk hem de basınç azalır. Nemli hava (su buharı molekülleri kuru havanın ana bileşenlerinden hafif olduğundan) daha az yoğundur ve basıncı düşürür.

6. Soru

Bilim insanı balonla yükselirken şu değişiklikleri gözlemleyebilir:

• Yükseldikçe havanın sıcaklığı genellikle düşer; ancak yükseklik etkisiyle hava seyrekleştiğinden yoğunluk ve açık hava basıncı azalır.
• Güneşin ısıttığı yerlerin (kara, şehir) üzerinde sıcak hava yükselir; buralarda yerel alçak basınç ve yukarı doğru hava akımları oluşur, balon bu bölgelerde yükselme eğilimi gösterir.
• Soğuk yüzeylerin (göl, deniz, ormanlık alan) üzerinde ise hava soğuk ve yoğun olduğundan yerel yüksek basınç ve aşağı yönlü hava hareketi görülür.
• Bu bölgeler arasındaki basınç farkları yatay hava akımlarına (rüzgâra) yol açar; yükselen nemli havanın soğumasıyla bulut oluşumu da gözlenebilir.

← Sayfa 166 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 169 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.