9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 163

9. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 163 4. Etkinlik (3b, 4. ve 5. basamaklar) ve Değerlendirme cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

3. Basamak – b) Rüzgâr türbinlerinin tasarımı

Evet, vardır. Türbinleri döndüren rüzgârın kaynağı açık hava basıncı farklarıdır. Basınç farklarının büyük ve sürekli olduğu, yani güçlü ve düzenli rüzgâr alan yerler (tepeler, kıyılar, boğazlar) türbin yeri olarak seçilir. Basınç değişimine bağlı olarak rüzgârın hızı ve yönü sürekli değiştiğinden türbinler rüzgârın yönüne dönebilecek, kanat açıları rüzgâr hızına göre ayarlanabilecek şekilde tasarlanır. Fırtına gibi çok büyük basınç farklarında oluşan aşırı hızlı rüzgârlarda türbinin zarar görmemesi için kanatları durduran güvenlik sistemleri de bulunur.

4. Basamak – Önermeler

1. Gökyüzüne doğru yükselen balon patlar. (Kitapta verilmiştir.)
2. Yüksek dağlarda su, 100 °C’nin altında kaynar; çünkü açık hava basıncı düşüktür.
3. Alçak basınç alanlarında hava yükselip soğuyarak bulut ve yağış oluşturur; yüksek basınç alanlarında ise hava genellikle açık ve sakindir.

5. Basamak – Örnekler

1. Açık hava basıncının insan sağlığı üzerindeki etkileri (Kitapta verilmiştir.)
2. Uçak kalkış ve inişlerinde kabin basıncı değişir; kulaklarda tıkanma hissedilir. Bu nedenle uçak kabinleri basınçlandırılır. Eleştirel bakış: Basınçlandırma tamamen kusursuz değildir, kabin basıncı yine de deniz seviyesinden düşüktür; uzun uçuşlarda yolcular su içmeli, yutkunarak kulak basıncını dengelemelidir.
3. Kapağı sıkı kapatılmış bir pet şişe yüksek bir yaylada açıldığında fışkırabilir veya şişe şişkin görünür; içerideki basınç dış basınçtan büyüktür. Eleştirel bakış: Yükseklere götürülen kapalı ambalajlar patlayabileceği için ambalaj tasarımında basınç farkı dikkate alınmalıdır.

Değerlendirme

1. Soru

Yüksek basınç alanında hava alçalıp ısındığı için genellikle açık, güneşli ve durgun hava görülür. Alçak basınç alanına geçildiğinde ise hava yükselip soğur, içindeki su buharı yoğunlaşır. Bu nedenle bulutlanma, yağış (yağmur veya kar), sıcaklıkta düşüş ve basınç farkına bağlı olarak rüzgârda kuvvetlenme beklenir.

2. Soru

Dağların yüksek kesimlerinde üstteki hava tabakası ince olduğundan açık hava basıncı düşük, vadilerde ve deniz kıyısında ise yüksektir. Dağlar hava hareketlerine engel olur: Dağa çarpan nemli hava yükselir, basıncı azalır, soğur ve rüzgâr alan yamaçta bol yağış bırakır; diğer yamaca inen hava ise ısınıp kurur. Gündüz vadiden dağa, gece dağdan vadiye esen meltemler de bu basınç farklarından kaynaklanır.

3. Soru

İzmir deniz seviyesine yakın, Palandöken ise yaklaşık 2000 metrenin üzerinde olduğundan kişi çok daha düşük açık hava basıncına çıkar. Bu nedenle:

• Kulak tıkanması, baş ağrısı, çabuk yorulma ve nefes darlığı yaşayabilir (havada daha az oksijen).
• Su daha düşük sıcaklıkta kaynar; yemeklerin (makarna, yumurta) pişmesi daha uzun sürer.
• İzmir’den kapalı getirilen ambalajlar (cips paketi, şişe) şişkinleşebilir.
• Vücudunun bu koşullara uyum sağlaması birkaç gün sürebilir; bol su içmesi ve ilk günlerde ağır efor yapmaması önerilir.

← Sayfa 162 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 166 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.