9. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 135
9. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 135 1. Etkinlik (Basınç) 5, 6 ve 7. basamak cevapları ile deneyde beklenen gözlemler aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
5. Basamak (Deney düzeneği)
Şeffaf ve yeterince derin bir kaba üzeri düzeltilmiş kum doldurulur. Özdeş tuğlalar kumun üzerine farklı yüzeyleri üstte kalacak şekilde (yatay ya da dik) ve gerektiğinde üst üste konarak yavaşça bırakılır. Tuğlalar kaldırıldıktan sonra oluşan çukurların derinliği cetvelle ölçülür. Değişkenler: kuvvet (tuğla ağırlığı) ve temas yüzey alanı; ölçülen: batma miktarı (basıncın göstergesi).
6. Basamak (Hipotez)
Örnek hipotez: Tuğlaların ağırlıkları eşittir. Yatay konan A tuğlasının kuma temas eden yüzeyi büyük, dik duran B tuğlasının yüzeyi küçüktür. Bu yüzden B tuğlası kuma A’dan daha fazla batar.
7. Basamak (Beklenen gözlem)
| Tuğla | Batma Miktarı (beklenen) |
|---|---|
| A (yatay, büyük taban) | Az (çukur sığ) |
| B (dik, küçük taban) | Fazla (çukur derin) |
Ölçtüğünüz sayısal değerler tuğlaların boyutuna ve kumun cinsine göre değişir; ancak B’nin daha derin batması beklenir. Örneğin tabanı 20 cm × 10 cm ve 10 cm × 5 cm olan yüzeylerde alan 4 kat farklı olduğundan B’nin kuma uyguladığı basınç A’nınkinin 4 katıdır.
a) Batma miktarını etkileyen etmenler
Tuğlanın ağırlığı (yüzeye dik uygulanan kuvvet) ve kuma temas eden yüzeyin alanı. (Kumun cinsi ve sıkılığı da etkiler; deneyde sabit tutulur.)
b) Tuğlalar daha yoğun malzemeden yapılsaydı
Aynı boyuttaki tuğlanın kütlesi ve dolayısıyla ağırlığı artardı. Temas alanı değişmediği için kuma uygulanan basınç artar, tuğlalar daha fazla batardı.
c) Çıkarımlar
Aynı ağırlıktaki cisimlerden temas yüzey alanı küçük olan daha büyük basınç uygular; basınç yüzey alanıyla ters orantılıdır. Yüzey alanı aynı kalırsa ağırlık arttıkça basınç artar.
← Sayfa 134 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 136 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.