9. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 170
9. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 170 Etkinlik-2.19 2. Yönerge (deney planı) için yol gösterici bilgiler ve değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Örnek Deney Planı
- Deneyin adı: Sıvının cinsinin denge buhar basıncına etkisi
- Deneyin amacı: Aynı sıcaklıkta farklı sıvıların denge buhar basınçlarını karşılaştırarak sıvının cinsinin (moleküller arası etkileşimlerin) buhar basıncına etkisini belirleyebilme
- Bağımlı değişken: Denge buhar basıncı (manometre kolları arasındaki seviye farkı)
- Bağımsız değişken: Sıvının cinsi (saf su, etil alkol, aseton)
- Kontrol değişkenleri: Sıcaklık (oda sıcaklığı), sıvı miktarı (1 mL), erlenmayerin hacmi, kullanılan düzenek
İşlem basamakları (örnek)
- Nuçe erlenmayerinin yan çıkışına lastik boru takılır; borunun diğer ucu içinde renkli su bulunan U şeklinde bükülmüş (veya iki pipetle hazırlanmış) basit bir manometreye bağlanır.
- Erlenmayerin ağzı, şırınganın ucunun geçtiği delikli tıpa ile kapatılır; düzeneğin hava sızdırmadığı kontrol edilir.
- Manometredeki başlangıç seviyeleri cetvelle ölçülüp not edilir.
- Şırıngayla 1 mL saf su erlenmayerin içine boşaltılır ve seviye farkı sabitlenene kadar beklenir; son seviye farkı ölçülür.
- Erlenmayer temizlenip kurutularak deney aynı koşullarda etil alkol ve aseton için tekrarlanır.
Güvenlik: Aseton ve etil alkol kolay alev alır; deney açık alevden uzakta, iyi havalandırılan bir ortamda, öğretmen gözetiminde yapılmalıdır.
Değerlendirme
1. Soru
Evet, sıvının cinsi denge buhar basıncını etkiler. Beklenen sonuç: aseton > etil alkol > su. Moleküller arası çekim kuvveti zayıf olan sıvının molekülleri buhar fazına daha kolay geçer; bu yüzden buhar basıncı daha yüksek olur. (Sıcaklık bağımsız değişken seçilirse sıcaklık arttıkça buhar basıncının arttığı; sıvı miktarı veya kap hacmi seçilirse denge buhar basıncının değişmediği gözlenir.)
2. Soru
Aynı sıcaklıkta beklenen sıralama: aseton > etil alkol > su. Aseton molekülleri arasında dipol-dipol etkileşimi vardır ama hidrojen bağı yoktur. Etil alkolde molekül başına bir O–H grubu, suda ise iki O–H bağı bulunduğundan su molekülleri arasındaki hidrojen bağ ağı en güçlüdür. (Yaklaşık değerler, 20 °C: aseton ≈ 185 mmHg, etil alkol ≈ 44 mmHg, su ≈ 17,5 mmHg.)
3. Soru
Kendi sonuçlarınızı aynı soruyu araştıran arkadaşlarınızınkilerle karşılaştırınız. Sıralama aynı olmalıdır; ölçülen sayısal değerlerdeki küçük farklar sıcaklık farkı, düzenekteki sızıntı veya ölçüm hatalarından kaynaklanabilir.
4. Soru
Denge buhar basıncını etkileyen faktörler: sıvının cinsi (moleküller arası etkileşimler), sıcaklık ve saflık derecesi. Sıvı miktarı, kabın hacmi, kabın şekli ve sıvının yüzey alanı denge buhar basıncını etkilemez.
← Sayfa 169 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 171 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.