Lise Sosyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 87
Lise seçmeli Sosyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 87 6. Etkinlik cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
6. Etkinlik: Edebî Eserlerde Toplumsal Düşüncenin Sosyolojik Yorumu
Her grup bir alıntı seçer. Aşağıda altı alıntının her biri için tabloya yazılabilecek örnek cevaplar verilmiştir.
Sadullah Paşa, 19. Asır Manzumesi
| Ölçüt | Örnek cevap |
|---|---|
| Temel kavramlar | Bilim, deney, ilerleme (terakki), akıl, eşitlik, hukuk, basın |
| Problemler | Batıl inançlar, cehalet, keyfî yönetim; bilimin merkezinin Batı’ya kayması |
| Modernleşme yaklaşımı | Pozitivizme yakın, ilerlemeci ve iyimser; bilimi ve teknolojiyi yüceltir. |
| Çözüm önerileri | Bilimin yayılması, eğitim, basın ve eşitliğe dayalı hukuk düzeni |
| Diğer tespitler | Batı’da görev yapmış, Fransızca bilen bürokrat bir aydın olması, Tanzimat aydınının bilime duyduğu hayranlığı yansıtır. |
Ahmet Hamdi Tanpınar, Mahur Beste
| Ölçüt | Örnek cevap |
|---|---|
| Temel kavramlar | Medeniyet krizi, manevi değerler, süreklilik, gelenek, kimlik |
| Problemler | İnsanın “şirazesiz” kalması, değerlerin birbirini tutmaması, düşünce ile yaşayış arasındaki tezatlar |
| Modernleşme yaklaşımı | Geleneği reddetmeyen, onu yeniden yorumlayan bir modernleşme (“değişerek devam etmek”) |
| Çözüm önerileri | Sanat ve kültür mirasıyla bağ kurarak insanın manevi bütünlüğünü yeniden sağlamak |
| Diğer tespitler | Anadolu’nun farklı şehirlerinde yetişmesi, geçmişe ve memleket hayatına bağlılığını besler. |
Mehmet Âkif Ersoy, Asım
| Ölçüt | Örnek cevap |
|---|---|
| Temel kavramlar | Nesil, ahlak, medrese-mektep çatışması, Batı’nın ilmi, İslam |
| Problemler | Savaşın yol açtığı yoksulluk ve çöküş, köylünün perişanlığı, eğitim kurumlarının işlevsizliği, nesiller arası kopukluk |
| Modernleşme yaklaşımı | Seçici modernleşme: Batı’nın yalnızca ilmi alınmalı, ahlak ve kimlik korunmalı |
| Çözüm önerileri | İslami ahlakla donanmış, Batı’nın bilimini öğrenen yeni bir nesil (Asım’ın nesli) yetiştirmek; İslam’ı çağın anlayışıyla yorumlamak |
| Diğer tespitler | Müderris bir babanın oğlu olarak Fatih’te büyümesi, geleneksel değerlere bağlılığını açıklar. |
Tevfik Fikret, Haluk’un Defteri
| Ölçüt | Örnek cevap |
|---|---|
| Temel kavramlar | İlerleme, bilim, sanat, yeni nesil, medeniyet değiştirme |
| Problemler | Geleneksel yapının (kuruyan çınar) çöküşü, siyasi bunalım ve toprak kayıpları |
| Modernleşme yaklaşımı | Batıcı ve pozitivist; Batı’yı bir bütün olarak benimsemek |
| Çözüm önerileri | Gençliğin “hep ileri” giderek bilim ve sanatı her yerden alması |
| Diğer tespitler | Galatasaray Lisesi eğitimi ve Servetifünun liderliği Batı’ya yönelimini açıklar; Haluk, Âkif’in Asım’ına karşıt bir ideal gençtir. |
Kemal Tahir, Yorgun Savaşçı
| Ölçüt | Örnek cevap |
|---|---|
| Temel kavramlar | Devlet merkezli toplum, mülkiyet, feodalite, burjuvazi, despotluk, hürriyet |
| Problemler | Osmanlı’yı Batı modeliyle açıklamaya çalışmak; devletin zenginleştirdiği kesimin burjuvalaşamaması |
| Modernleşme yaklaşımı | Batı’yı taklit eden modernleşmeye eleştirel; toplumun kendine özgü yapısından yola çıkmayı savunur. |
| Çözüm önerileri | Osmanlı-Türk toplumunun özgün, devlet merkezli karakterini tanıyarak buna uygun bir yol bulmak |
| Diğer tespitler | 1960’lardaki Batılılaşma ve millî kimlik tartışmalarının ürünüdür. |
Cemil Meriç, Bu Ülke
| Ölçüt | Örnek cevap |
|---|---|
| Temel kavramlar | Kamus (dil), medeniyet, aydın (intelijansiya), yabancılaşma, çağdaşlaşma |
| Problemler | Doğu ile Batı arasında sıkışmışlık, kimlik bunalımı, kavram karmaşası, aydının halkından kopması |
| Modernleşme yaklaşımı | Taklitçi çağdaşlaşmaya eleştirel; bir medeniyetin başka bir medeniyete dönüşemeyeceğini savunur. |
| Çözüm önerileri | Dili korumak, kendi tarihini ve Avrupa’yı gerçekten tanımak, yerli ve millî bir düşünce geleneği oluşturmak |
| Diğer tespitler | 1970’lerin ideolojik kutuplaşması içinde yazılmıştır; Fransız kültürünü çok iyi tanıyan bir aydının eleştirisidir. |
4. Değerlendirme yazısı için ipuçları
Yazıda seçilen alıntının temaları; toplumsal değişme, yabancılaşma, kültürel çatışma, kuşak çatışması, kimlik gibi sosyoloji kavramlarıyla ilişkilendirilmeli, karakterler belirli toplumsal grupların temsilcileri olarak değerlendirilmeli ve edebî dilin (metafor, imge) konuya kattığı duygu derinliği örneklerle gösterilmelidir.
← Sayfa 78 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 88 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.