Lise Sosyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 69
Lise seçmeli Sosyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 69 2. Uygulama cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. Uygulama
Sosyolojinin Türkiye’de “yönlendirici ve kurucu” rol oynamasının nedenleri
Cevap: Batı’da sosyoloji sanayileşme ve kentleşmenin doğurduğu sorunları açıklamak için doğmuştu. Osmanlı’da ise askerî yenilgiler, ekonomik bunalım, milliyetçi isyanlar ve Batı yayılmacılığı karşısında asıl amaç devleti kurtarmaktı. Aydınlar sosyolojiyi, toplumsal yapı ve kurumları yeniden düzenlemenin ve modernleşmenin yol haritasını çizmenin aracı olarak gördü. Bu nedenle Türkiye’de sosyoloji kuramsal bir bilim olmanın ötesinde çözüm odaklı ve kurucu bir işlev üstlendi.
Pozitivizmin modernleşme sürecine etkileri
Cevap: Pozitivizm bilimi bir dünya görüşü olarak sundu ve toplumun bilimle düzenlenebileceğini savundu. Comte’un “düzen ve ilerleme” anlayışı İttihat ve Terakki’nin Batılılaşma yanlısı kadrolarının felsefesi hâline geldi. Böylece modernleşmede bilim merkeze alındı; eğitimden hukuka toplumsal yapının bütün alanlarını yeniden düzenleme fikrinin düşünsel zemini oluştu.
Merkezîleşme ve sanayileşme çabalarının ardındaki sosyolojik olaylar
Cevap: Merkezî otoritenin zayıflaması, ayanların güçlenmesi ve Yeniçeri Ocağı gibi güçlerin devleti tehdit etmesi merkezîleşme politikalarını doğurdu. Baltalimanı Antlaşması sonrası yerli üretimin çökmesi, dışa bağımlılık, bütçe açıkları, dış borçlanma (Düyûn-ı Umûmiyye) ve askerî ihtiyaçlar ise sanayileşme çabalarının ardındaki nedenlerdir. Kısacası bu politikaların arkasında devletin dağılma tehlikesi ve ekonomik bunalım vardır.
Yayılmacı tehditlere ve milliyetçi isyanlara karşı ortaya çıkan fikir akımları
Cevap: Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük (milliyetçilik) ve Batıcılık akımları ortaya çıktı. Bunların yanında modernleşmenin hızına ve biçimine tepki olarak muhafazakâr düşünce de gelişti.
← Sayfa 66 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 70 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.