Lise Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 139
Lise seçmeli Mantık ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 139 4. Etkinlik 4. ve 5. madde cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
4. Etkinlik 4. madde: Mantık türlerinin karşılaştırılması
| Mantık türü | Akıl yürütme biçimi | Günlük dil ile ilişkisi | Temel kullanım amacı |
|---|---|---|---|
| İnformel mantık | Doğal dildeki argümanları çözümleme | Doğrudan günlük dil üzerinde çalışır | Mantık hatalarını (safsataları) tespit etmek |
| Abdüktif mantık | Gözlemden en olası açıklamaya geri çıkarım | Günlük tahmin ve yorumlarda sık kullanılır | Eksik bilgiyle en makul açıklamaya ulaşmak, hipotez kurmak |
| Soru-cevap mantığı | Sistemli sorularla bilgiyi adım adım yapılandırma | Günlük konuşmadaki soru-cevap yapısına dayanır | Bilinmeyeni keşfetmek, bilgi edinmek |
| Temporal mantık | Önermelerin doğruluğunu zaman kipleriyle değerlendirme | “Her zaman, gelecekte, bazen” gibi dildeki zaman ifadelerini formelleştirir | Sistemlerin zaman içindeki davranışını analiz etmek |
| Bulanık mantık | Dereceli doğruluk (0-1 arası) ile akıl yürütme | “Biraz, çok, oldukça” gibi belirsiz ifadeleri sayısallaştırır | Belirsiz durumlarda karar veren sistemler kurmak |
| Tutarlılık ötesi mantık | Çelişkiye rağmen sistemi çökertmeden çıkarım yapma | Günlük hayattaki tutarsız bilgilerle başa çıkmaya benzer | Çelişkili verilerle işlevsel sonuç üretmek |
Benzerlikler (örnek): Hepsi klasik doğru-yanlış mantığının yetersiz kaldığı durumlara çözüm arar; akıl yürütmeyi sistemli hâle getirir; yapay zekâ, hukuk, tıp ve bilgi sistemleri gibi uygulamalı alanlarda kullanılır.
Farklılıklar (örnek): Bulanık mantık doğruluğu derecelendirirken temporal mantık zamana, abdüktif mantık olasılığa, parakonsistent mantık çelişkiye, soru-cevap mantığı sorulara, informel mantık ise doğal dildeki argümanlara odaklanır. Bazıları (bulanık, temporal) daha formel ve teknik, bazıları (informel) günlük dile daha yakındır.
4. Etkinlik 5. madde: Örnek durumları mantık türleriyle eşleştirme
| Örnek durum | Cevap |
|---|---|
| Sunumda argümanın dayanağını “hangi gerekçeyle” diye sorgulayan öğrenci | A) İnformel mantık |
| Kalp-pompa benzetmesinden beynin kontrol merkezi olduğu sonucuna varan doktor | Listedeki türlerden hiçbiri; bu bir analoji (benzetme yoluyla akıl yürütme) örneğidir, boş bırakılır. |
| Kapının zorlanmadığından failin tanıdık olabileceğini söyleyen dedektif | B) Abdüktif mantık |
| Sokrates ölümlüdür sonucuna ulaşan öğrenci | Listedeki türlerden hiçbiri; bu bir tümdengelim (kıyas) örneğidir, boş bırakılır. |
| Art arda sorularla bilgiyi yapılandıran araştırmacı | C) Soru-cevap mantığı |
| “Her zaman ana sayfa açılır” önermesinin zaman içindeki geçerliliğini kontrol eden yazılım | Ç) Temporal mantık |
| Aynı veri hem doğru hem yanlış olduğu hâlde çalışmaya devam eden bilgi sistemi | E) Tutarlılık ötesi mantık |
| Gözlemlerden metallerin ısıtıldığında genleştiği sonucuna varan araştırmacı | Listedeki türlerden hiçbiri; bu bir tümevarım örneğidir, boş bırakılır. |
| 24 °C’u %60 ılık, %40 sıcak kabul eden akıllı klima | D) Bulanık mantık |
Dokuz durumdan altısı verilen altı mantık türüyle eşleşir. Diğer üç durum (analoji, tümdengelim, tümevarım) klasik akıl yürütme biçimleridir ve çeldirici olarak verilmiştir.
← Sayfa 138 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 141 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.