Lise Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 106
Lise seçmeli Mantık ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 106 8. Etkinlik 4 ve 5. maddelerin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
4. madde: Günlük dil ↔ niceleme mantığı
Günlük dildeki önermelerin niceleme mantığına çevrilmesi
| Önerme | Niceleme mantığında |
|---|---|
| Bütün şiirler insanların duygularına hitap eder. | ∀x(Şx → Hx) (Ş: şiir, H: duygulara hitap eder) |
| Bazı sporcular bütün maçları kazandılar. | ∃x[Sx ∧ ∀y(My → Kxy)] (S: sporcu, M: maç, Kxy: x, y’yi kazandı; ikili yüklem) |
| Bazı ağaçlar meyve vermez. | ∃x(Ax ∧ ∼Mx) (A: ağaç, M: meyve verir) |
| Bazı kediler üç ayaklıdır. | ∃x(Kx ∧ Üx) (K: kedi, Ü: üç ayaklı) |
| Bazı sporcular çalışkandır ve bütün çalışkanlar başarılı olur. | ∃x(Sx ∧ Çx) ∧ ∀x(Çx → Bx) (S: sporcu, Ç: çalışkan, B: başarılı) |
| Bütün içecekler sıvıdır. | ∀x(İx → Sx) (İ: içecek, S: sıvı) |
Niceleme mantığı formundaki önermelerin günlük dile çevrilmesi
Örnek cevap: Yüklem harflerine verilen anlam size bağlıdır; önemli olan niceleyici ve eklem yapısının korunmasıdır.
| Sembolik önerme | Yüklemlerin anlamı | Günlük dildeki karşılığı |
|---|---|---|
| ∀x(Fx → Gx) | F: kuş, G: kanatlı | Bütün kuşlar kanatlıdır. |
| ∀x(Fx → ∼Gx) | F: balık, G: kanatlı | Hiçbir balık kanatlı değildir. |
| (∀x∼Fx) | F: ölümsüz | Hiçbir şey ölümsüz değildir. (Her şey için, o şey ölümsüz değildir.) |
| ∃x(Fx ∧ Gx) | F: öğrenci, G: sporcu | Bazı öğrenciler sporcudur. |
| ∀xFx | F: değişir | Her şey değişir. |
| (∼∀xFx) | F: kalıcı | Her şey kalıcı değildir. (Bazı şeyler kalıcı değildir.) |
5. madde: Sembolleri önermeye dönüştürme ve karşı olum karesi
Cevap: A yüklemine “değişir” anlamı verilirse:
| Sembol | Önerme | Aristotelesçi karşılığı |
|---|---|---|
| ∀xAx | Her şey değişir. | Tümel olumlu (A) |
| ∃xAx | Bazı şeyler değişir. | Tikel olumlu (I) |
| ∼∀xAx | Her şey değişir, denemez; yani bazı şeyler değişmez. | Tikel olumsuz (O) |
| ∼∃xAx | Değişen hiçbir şey yoktur; yani hiçbir şey değişmez. | Tümel olumsuz (E) |
Karşı olum karesine yerleşim:
| Konum | Önerme |
|---|---|
| Sol üst | ∀xAx |
| Sağ üst | ∼∃xAx |
| Sol alt | ∃xAx |
| Sağ alt | ∼∀xAx |
Buna göre: Üst karşıtlık: ∀xAx ile ∼∃xAx (birlikte doğru olamaz, birlikte yanlış olabilir). Alt karşıtlık: ∃xAx ile ∼∀xAx (birlikte yanlış olamaz, birlikte doğru olabilir). Çelişiklik: ∀xAx ile ∼∀xAx; ∼∃xAx ile ∃xAx (biri doğruysa öteki kesinlikle yanlıştır). Altıklık: ∀xAx ile ∃xAx; ∼∃xAx ile ∼∀xAx (tümel doğruysa altındaki tikel de doğrudur).
← Sayfa 105 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 108 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.