Lise Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 77

Lise seçmeli Mantık ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 77 1. Etkinlik (2. madde) ve Değerlendirme cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Etkinlik (2. madde): Aristotelesçi mantığın özellikleri

Aristotelesçi mantığın temel özellikleri nelerdir?

Cevap: Formel ve denetlenebilir bir sistemdir; düşünceyi terim, önerme ve kıyas aracılığıyla ele alır. Özne-yüklem ilişkisine dayanır ve varlıkları kategoriler (9 + 1 kategori) ile sınıflandırır. Temel aracı, öncüllerden zorunlu olarak sonuç çıkarılan kıyastır; tümdengelimseldir. Doğayı amaçlı bir bütün olarak gören teleolojik (“Niçin?”) bir bakışla iç içedir.

Aristotelesçi mantığın eksik kaldığı kısımlar nelerdir?

Cevap: Yalnızca özne-yüklem yapısındaki önermelerle ve üç terimli kıyaslarla sınırlı kalır; çok sayıda önermeden oluşan karmaşık çıkarımları ve ilişki bildiren önermeleri (“a, b’den büyüktür” gibi) ifade etmekte zorlanır. Günlük dile bağlı kaldığı için çok anlamlılıktan tam kurtulamaz, yeni bilgi üretmediği yönünde eleştirilmiş ve Newton’la başlayan “Nasıl?” sorusunu merkeze alan doğa bilimlerinde yerini kaybetmiştir.

Bu eksikler sembolik mantığa nasıl zemin hazırlamıştır?

Cevap: Karmaşık akıl yürütmeleri ifade edememe ve günlük dilin belirsizliği, mantığın matematik gibi tamamen yapay ve kurallı bir dile kavuşması gerektiği düşüncesini doğurmuştur. 19. yüzyılda Boole ve Frege gibi matematikçiler önermeleri harflerle, bağlantıları sembollerle göstererek çıkarımları hesap gibi denetlenebilir hâle getirmiştir. Böylece Aristoteles mantığının yetersizlikleri, daha güçlü bir dil olan sembolik mantığın gelişmesini zorunlu kılmıştır.

Değerlendirme

1. Aristoteles mantığının kalıpları eş sesli kelimelerin yarattığı karmaşayı çözebilir mi?

Örnek cevap: Tam olarak çözemez. Aristoteles mantığı terimleri günlük dildeki sözcüklerle ifade ettiği için “yüz” gibi eş sesli bir sözcük kıyasın içinde farklı anlamlarda kullanılırsa kalıp bunu kendiliğinden fark etmez. Ancak terimlerin her öncülde aynı anlamda kullanılması gerektiği kuralı bu hatayı önlemeye yardım eder; kesin çözüm için her kavrama tek anlam veren sembolik bir dil gerekir.

2. Kesinliğe ulaşmak için sembolik dil neden önemlidir?

Cevap: Semboller tek anlamlıdır; duygusal çağrışım ve belirsizlik taşımaz. Düşünceyi içerikten bağımsız bir biçime dönüştürdüğü için çıkarımlar matematik işlemi gibi standart kurallarla denetlenebilir, çok sayıda öncül aynı anda işlenebilir ve sonucun geçerli olup olmadığı tartışmaya yer bırakmadan gösterilebilir.

Taze Mühendis
Bu sayfadaki bir soruyu anlamadın mı?Taze Mühendis adım adım anlatsın · Yapay zeka · Ücretsiz
Başka bir sayfanın cevabı mı lazım?

← Sayfa 76 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 78 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

#Sınıf, Konu ya da Başlık Ara...