Lise Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 76

Lise seçmeli Mantık ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 76 1. Etkinlik cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1. Etkinlik: Aristotelesçi ve Sembolik Mantık (1. madde)

a) “Yüz” sözcüğü kaç farklı anlamda kullanılmıştır?

Cevap: Örnek metinde “yüz” kökü beş farklı anlamda geçer:

KullanımAnlamı
yüz günSayı (100)
denizde yüzebileceğim / daha çok yüzebilmekSuda yüzmek (eylem)
yüzümün güneşte yanmasıSurat, çehre
derileri yüzülmeye başlıyorDerinin soyulması
yüzüm tutarsaDeyim: cesaret edebilirsem, çekinmezsem

Aynı sözcük bir önermede farklı anlamlarda kullanılırsa okuyucu hangi anlamın kastedildiğini çıkaramaz; özellikle bir çıkarımda bir terim öncülde bir anlamda, sonuçta başka anlamda kullanılırsa sonuç yanıltıcı olur (terimin aynı anlamda kullanılmaması hatası).

b) “Yüzüm tutarsa” ifadesi farklı mıdır?

Cevap: Evet, farklıdır. Diğer kullanımlarda sözcük gerçek (sayı, eylem, organ) anlamdadır; “yüzüm tutarsa” ise sözcüklerin tek tek anlamından çıkarılamayan, mecaz anlamlı bir deyimdir. Günlük dil sembolik dile aktarılırken deyimler, mecazlar, eş sesli sözcükler, örtük özneler ve bağlama bağlı anlamlar sorun çıkarır; çevirinin doğru olması için önce cümlenin kesin olarak hangi yargıyı bildirdiği belirlenmeli, ardından her yargıya tek bir sembol verilmelidir.

c) “Yabancı gazetecinin söylediklerini not alıyordu.” cümlesi

Cevap: Cümle iki türlü anlaşılabilir. Not alan kişi yabancı biriyse virgül “yabancı” sözcüğünden sonra konur: “Yabancı, gazetecinin söylediklerini not alıyordu.” Konuşan kişi yabancı bir gazeteciyse virgül kullanılmaz ve özne ayrıca belirtilir: “(O), yabancı gazetecinin söylediklerini not alıyordu.” Benzer biçimde “Yaşlı, ağacın altına oturdu.” (oturan yaşlı biri) ile “Yaşlı ağacın altına oturdu.” (ağaç yaşlı) cümleleri virgülle ayrışır.

ç) “Bebek arabasını sürerken uyuyakaldı.” cümlesi

Cevap: Cümlede uyuyan kişinin bebek mi yoksa bebek arabasını süren kişi mi olduğu belli değildir. Belirsizlik özne açıkça yazılarak giderilir: “Annem bebek arabasını sürerken bebek uyuyakaldı.” ya da “Bebek arabasını süren adam yürürken uyuyakaldı.” Virgül de anlamı belirler: “Bebek, arabasını sürerken uyuyakaldı.” yazılırsa uyuyanın bebek olduğu anlaşılır; yine de en güvenli yol özneyi açıkça yazmaktır.

d) Çok anlamlılıktan doğan yanlış anlaşılmalar

Örnek cevap: “Kardeşimi çocuğun yanında bıraktım, ağlıyordu.” cümlesinde ağlayanın kim olduğu belli değildir. “Yarın gelirken çay al.” denildiğinde hangi çaydan ne kadar alınacağı belirsizdir. “Dün okulda yüz kişiyi gördüm.” cümlesi hem sayı hem de surat anlamıyla okunabilir. Bu yanlış anlamaları önlemek için noktalama işaretleri doğru kullanılmalı, özne ve nesne açıkça belirtilmeli, mecaz yerine açık ifadeler tercih edilmeli; bilimsel ve mantıksal metinlerde ise her kavrama tek anlam verilerek sembolik bir dil kullanılmalıdır.

Taze Mühendis
Bu sayfadaki bir soruyu anlamadın mı?Taze Mühendis adım adım anlatsın · Yapay zeka · Ücretsiz
Başka bir sayfanın cevabı mı lazım?

← Sayfa 75 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 77 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

#Sınıf, Konu ya da Başlık Ara...