Lise Mantık Ders Kitabı Cevapları Sayfa 64

Lise seçmeli Mantık ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 64 9. Uygulama ve Performans Görevi cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

9. Uygulama: Geçerlilik

Metin sayfa 63’te başlar, sorular bu sayfadadır.

1. Geçerli bir düşünce, içindeki bilgilerin doğru olmasını gerektirir mi?

Cevap: Hayır. Geçerlilik, sonucun öncüllerden çıkıp çıkmadığıyla ilgilidir; öncüllerin gerçek hayatta doğru olup olmadığı mantığın değil ilgili bilimlerin ve deneyimin konusudur. Geçerli bir çıkarım şunu garanti eder: Öncüller doğruysa sonuç da doğru olmak zorundadır. Öncüllerden biri yanlışsa çıkarım geçerli kalabilir ama sonuç yanlış olabilir.

2. Bilgileri gerçeğe uymayan ama kurallı işleyen bir akıl yürütme

Örnek cevap: “Bütün balıklar uçar. Hamsi bir balıktır. O hâlde hamsi uçar.” Birinci öncül ve sonuç gerçekte yanlıştır; ancak orta terim “balık” dağıtılmış, kurallar çiğnenmemiştir. Bu yüzden çıkarım biçim olarak geçerlidir. Bir başka örnek: “Paris, Japonya’nın başkentidir; o hâlde Japonya’ya gitmeden Paris’e gidilemez.”

3. Kanıtlar ile yargı arasındaki bağın sağlamlığının ölçütü

Cevap: Metne göre temel ölçüt geçerliliktir: Sonuç öncüllerden gerçekten çıkıyorsa, yani öncüllerin hepsinin doğru olup sonucun yanlış olduğu hiçbir durum yoksa bağ sağlamdır. Tümdengelimli geçerli bir çıkarımda öncüller doğruyken sonuç yanlış olamaz.

Performans Görevi: Günlük Hayattan Kıyaslar

Yol gösterici bilgiler: Önce günlük hayattan 3-4 basit kıyas yazın; her birinde büyük öncül, küçük öncül ve sonucu ayrı satırlara koyun ve S, P, M terimlerini işaretleyin. Ardından iki ayrı denetim yapın:

  • Doğruluk denetimi: Öncüller gerçek hayatta doğru mu?
  • Geçerlilik denetimi: Orta terim en az bir kez dağıtılmış mı, iki olumsuz ya da iki tikel öncül var mı, sonuçta öncülde dağıtılmamış bir terim dağıtılmış mı?

Örnek geçerli kıyas: “Bütün kırmızı ışıkta geçen sürücüler ceza alır. Ahmet kırmızı ışıkta geçti. O hâlde Ahmet ceza alır.” Örnek geçersiz kıyas: “Başarılı öğrenciler kitap okur. Ayşe kitap okur. O hâlde Ayşe başarılıdır.” (Orta terim “kitap okuyan” dağıtılmamıştır.) Diyalog veya kısa filmde bir karakterin geçersiz kıyas kurmasını, diğer karakterin hatayı kurallarla göstermesini kurgulamak anlatımı ilgi çekici kılar.

Taze Mühendis
Bu sayfadaki bir soruyu anlamadın mı?Taze Mühendis adım adım anlatsın · Yapay zeka · Ücretsiz
Başka bir sayfanın cevabı mı lazım?

← Sayfa 62 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 65 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

#Sınıf, Konu ya da Başlık Ara...