12. Sınıf Kelam Ders Kitabı Cevapları Sayfa 27
12. sınıf Kelam ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 27 1. Ünite Ölçme ve Değerlendirme sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
A. Açık uçlu sorular
1. Kelam ilminin amacı ve konusu açısından tanımı
Cevap: Konusu açısından kelam; Allah’ın zatı ve sıfatları, peygamberlikle ilgili konular, varlıkların başlangıcı ve sonu (yaratılış ve ahiret) hakkında İslam esaslarına ve vahye bağlı kalarak bilgi veren ilimdir. Amacı açısından ise kesin deliller kullanarak, karşıt görüşlerin ortaya attığı şüphe ve itirazları gidererek İslam inanç esaslarını ispat eden ve onları güçlendiren ilimdir.
2. Kelam ilminin önemi
Cevap: Kelam, dinin temeli olan iman esaslarını konu edinir. İmanı taklitten kurtarıp tahkikî imana yükseltir, doğru bilgi vererek insanları yanlış inanç ve hurafelerden korur, İslam’a yöneltilen itirazlara akli ve naklî delillerle cevap verir. Diğer İslami ilimlere sağlam bir inanç zemini hazırlar ve ibadetlerin bilinçli, ihlaslı yapılmasına katkı sağlar. Bu yüzden âlimler onu “ilimlerin en şereflisi” saymıştır.
3. Ehlisünnet ekollerinin mezhep hâline gelme aşamaları
Cevap:
- Hz. Peygamber döneminde inanç konularında ciddi ihtilaf yoktu; sorular doğrudan Peygamberimize soruluyordu.
- Vefatının ardından siyasi olaylar, fetihler ve farklı kültürlerle karşılaşma sonucu büyük günah, kader, iman-amel ilişkisi gibi tartışmalar başladı (ilk fikrî hareketler dönemi). Bu dönemin önemli ismi Ebu Hanife’dir.
- Hicri III. asırda Ehlisünnet iki kolda belirginleşti: Ahmed bin Hanbel öncülüğündeki hadisçiler (Ashabu’l-hadîs) ve İbn Küllâb ile Hâris el-Muhâsibî öncülüğünde vahyi akli ilkelerle yorumlayanlar.
- Hicri IV. asırda Ebü’l-Hasan el-Eşari ve Ebu Mansûr el-Matüridi ile Eşariyye ve Maturidiyye ekolleri kuruldu; Ehlisünnet’in inanç esasları sistemleştirilerek mezhep hâline geldi.
- Sonraki dönemlerde Bâkıllânî, Cüveynî, Ebü’l-Muîn en-Nesefî, Gazali ve Fahreddin Razi gibi âlimler bu ekolleri geliştirdi.
4. Kelam ile diğer İslami ilimler arasındaki ilişki
Cevap: Kelam, Allah’ın varlığı, peygamberlik ve vahiy gibi esasları ispat ettiği için diğer dinî ilimlerin temelidir; bu esaslar kabul edilmeden tefsir, hadis ve fıkıh ilimlerinden söz edilemez. Gazali bu yüzden kelamı külli, diğerlerini cüzi ilim saymıştır. Bununla birlikte ilişki karşılıklıdır: Kelam, tefsirin ayet açıklamalarından ve hadis ilminin verilerinden yararlanır; kelamdaki tartışmalar da inançla ilgili ayet ve hadislerin yorumlanmasına yön verir. Fıkıhla ilişkisi hükümlerin hikmetleri ve insan iradesi konularında, mezhepler tarihiyle ilişkisi ise fikirlerin tarihî arka planını öğrenmede ortaya çıkar.
B. Doğru-yanlış
| Madde | Cevap | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | D | XIX. yüzyıldan günümüze kadar olan dönem Yeni İlm-i Kelam Dönemi olarak adlandırılır. |
| 2 | Y | Ehlisünnet kelam ekolünün kuruluş dönemi hicri IV. asırdır. |
| 3 | Y | Hasan Basrî’nin ders halkasından ayrılarak Mutezile’nin öncüsü olan kişi Vâsıl bin Atâ’dır. |
| 4 | D | Kelamın temel amaçlarından biri budur. |
| 5 | D | Kelamın üç temel konusu tevhid (Allah), nübüvvet ve ahirettir. |
C. Çoktan seçmeli sorular (1-2)
1. Soru
Cevap: E İbadetlerin nasıl yapılacağını açıklayıp göstermek fıkıh ilminin konusudur. İnsanı dünya ve ahiret mutluluğuna ulaştırmak, imanı taklitten kurtarmak ve inanç esaslarını savunmak kelamın amaçları arasındadır.
2. Soru
Cevap: E Kelamın ana konuları tevhid, nübüvvet (risalet) ve ahirettir. İbadetler fıkhın konusudur.
← Sayfa 21 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 28 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.