12. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 74
12. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 74 1. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 29-37. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
29. Soru
Cevap: X, Y, Z ve T cisimlerinin hepsinde çekim alanı kuvvet çizgileri, cisimden gezegenin merkezine (O noktasına) doğru çizilir. Yüzeydeki X ve T’de alan en büyük, gezegenin içindeki Z’de merkeze yakınlıkla orantılı olarak daha küçük, dışarıdaki Y’de ise uzaklığın karesiyle azaldığı için daha küçüktür.
30. Soru
Cevap: Gezegen ve uydulara etki eden kütle çekim kuvveti merkezcil kuvvet görevi görür (G · M · m / r2 = m · ϑ2 / r). Bu kuvvet cismin hızının yalnızca yönünü değiştirir ve onu yörüngede tutar. Kepler’in Yörüngeler Kanunu’na göre bu yörüngeler elips şeklindedir. Alanlar Kanunu’na göre çekim kuvveti tork oluşturmadığı için açısal momentum korunur; cisim yaklaştıkça hızlanır, uzaklaştıkça yavaşlar ama yörüngeden çıkmaz. Periyotlar Kanunu (R3/T2 = sabit) ise her yörünge yarıçapına belirli bir periyodun karşılık geldiğini gösterir.
31. Soru
Cevap: Kurtulma enerjisi, gezegenin yüzeyinde duran bir cismi çekim alanının dışına çıkarmak için verilmesi gereken en küçük enerjidir; büyüklüğü yüzeydeki potansiyel enerjinin büyüklüğüne eşittir. Bağlanma enerjisi ise yörüngede dolanan bir uyduyu çekim alanından çıkarmak için gereken enerjidir; büyüklüğü uydunun (negatif) toplam enerjisinin büyüklüğüne eşittir. Uydu zaten kinetik enerjiye sahip olduğundan bağlanma enerjisi daha küçüktür. Her iki durumda da cismin sonsuzdaki toplam enerjisi sıfır olur.
32. Soru
Örnek cevap: Uluğ Bey’in Semerkant’ta gözlemevi kurdurması ve yıldızların konumlarını büyük doğrulukla içeren yıldız kataloğu (zîc) hazırlatması, Ali Kuşçu’nun bu çalışmalara katkısı ve bilgiyi İstanbul’a taşıyarak astronomi eğitimi vermesi önemlidir. Galileo’nun teleskopu gökyüzü gözlemlerinde kullanması; Ay’ın kraterlerini, Güneş lekelerini ve Jüpiter’in uydularını gözlemlemesi ve Güneş merkezli modeli gözlemlerle desteklemesi bilim tarihinde dönüm noktasıdır.
33. Soru
Zirvede dağcı Dünya’nın merkezinden yaklaşık 5,1 km daha uzaktadır. g = G · M / r2 olduğundan:
- a) Ağırlığı: Azalır.
- b) Dünya’nın uyguladığı çekim kuvveti: Azalır (bu kuvvet dağcının ağırlığıdır).
- c) Yer çekimi ivmesi: Azalır.
Dünya’nın yarıçapı (yaklaşık 6370 km) yanında 5 km küçük olduğu için azalma çok azdır, yaklaşık binde 1,6 kadardır.
34. Soru
Cevap: E. Düzgün çembersel harekette çizgisel hızın, açısal hızın ve merkezcil ivmenin büyüklükleri sabittir.
35. Soru
Cevap: A. Merkezcil kuvvet hıza diktir (I doğru). Merkezcil ivme merkeze doğru, hız teğet olduğundan aynı yönlü değildir (II yanlış). Merkezcil kuvvet merkezden geçtiği için merkeze göre tork oluşturmaz (III yanlış).
36. Soru
Cevap: C. ϑ = 2π · r · f ve a = 4π2 · f2 · r bulunabilir. Merkezcil kuvvet için kütle gerekir; kütle verilmediğinden bulunamaz.
37. Soru
Cevap: B. Çizgisel hızın ve merkezcil ivmenin yönü sürekli değişir. Açısal hız vektörü dönme ekseni üzerinde olduğundan yönü değişmez.
← Sayfa 73 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 75 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.