12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 198
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 198 Metni Anlama ve Çözümleme 1-14. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru – Kişilerin toplanma zamanı ve nedeni
Cevap: Kişiler, mehtaplı bir gecede saat dokuz sularında, Moda’daki Çalışkur Apartmanı’nda Cemil Çalışkur’un kızı Beyhan’ın doğum günü partisi için toplanmışlardır.
2. Soru – Sohbet konuları
Cevap: Pasta, zaman ve dakiklik, yurt dışında yaşayan çiftin Türkiye’yi nasıl gördüğü, çöp sorunu, trafik sorunu, enerji kısıtlaması ve su kesintisi gibi toplumsal sorunlar ve bunların çözümleri.
3. Soru – Paşa’nın güç sorunların çözümüne dair görüşleri
Cevap: Paşa’ya göre güç sorun, birçok küçük sorunun toplamıdır; küçük sorunlar tek tek çözüldüğünde büyük sorun da kendiliğinden çözülür. Trafik sorununu tek-çift plaka uygulaması ve park cezasıyla çözeceğini söyler; yani her şeyi disiplinle ve kesin kurallarla çözmeye inanır.
4. Soru – “Tok olan cümle cihanı tok sanır.”
Örnek cevap: Bu söz, rahat ve varlıklı olanların başkalarının sıkıntısını anlayamadığını anlatır. Paylaşma kültürünün gelişmesi için bireylerin kendi konforlarının dışına bakmaları, ihtiyaç sahiplerinin durumunu fark etmeleri, empati kurmaları ve imkânlarını paylaşmaları gerekir.
5. Soru – Zamana hükmetmek
Örnek cevap: Bu söz, zamanı planlı ve verimli kullanmayan kişinin işlerinin altında ezileceğini, zamanın onu yöneteceğini düşündürür. İnsan zamanını iyi planlarsa hem görevlerini yerine getirir hem de kendine vakit ayırabilir; aksi hâlde hayat ona sürekli yetişilemeyen bir koşuşturmaya dönüşür.
6. Soru – Geleneksel Türk tiyatrosunun yansımaları
Cevap: Anlatıcının (“Anlatan”) seyirciyle doğrudan konuşarak kişileri tek tek tanıtması meddah ve orta oyunundaki takdim geleneğini hatırlatır. Erol’un dili yanlış kullanmasından (önermek yerine “ömermek”, kimyasal yerine “kemikli”) doğan yanlış anlamalar ve kelime oyunları orta oyunu ile Karagöz’deki söz komiğine benzer. Ayrıca kişilerin birer tip olarak (disiplinli Paşa, espri kaçıran Hidayet, Amerikancı çift, beyit döktüren doktor) çizilmesi de geleneksel tiyatronun tip anlayışını yansıtır.
7. Soru – Eseri diğer metinlerden ayıran özellik
Cevap: Metnin sahnelenmek üzere yazılmış olması; olayların anlatıcı yerine büyük ölçüde kişilerin karşılıklı konuşmalarıyla (diyalog) ve parantez içindeki sahne yönergeleriyle aktarılmasıdır.
8. Soru – “Tam bir hayat kesiti”
Cevap: Evet, destekler. Oyundaki kişiler toplumun farklı kesimlerinden (patron, doktor, emekli paşa, bankacı, yurt dışından gelen çift, gençler) seçilmiştir. Çöp, trafik, enerji ve su sorunları gibi dönemin gerçek sorunları konuşulur; yabancı özentisi, gösteriş ve kayıtsızlık gibi davranışlar 1970’li yılların toplumunu bir fotoğraf gibi yansıtır.
9. Soru – İkinci perdede Erol ve Aygen
Örnek cevap:
EROL: Yirmi yıl uzak kaldık ama Türkçemizi unutmamaya çalıştık. Önerimiz şu: Çöpleri kaynağında ayrıştırırsak hem şehir temizlenir hem ekonomiye katkı sağlanır.
AYGEN: Orada da en çok özlediğimiz şey kendi dilimizle konuşmaktı. Çocuklarımıza her akşam Türkçe masal okuduk.
EROL: Gördüklerimizi kendi ülkemize uyarlayarak hizmet etmek istiyoruz. Bu kez dönüşümüz ziyaret değil, kalıcı.
10. Soru – Tiyatro dışındaki disiplinler
Örnek cevap: Metin müzikle (oyunun Ay Işığı Sonatı ile açılması), sinema ve televizyonla (sahne değişimleri ve kurgu, dizi veya filme uyarlanabilirlik), karikatürle (tiplerin abartılı ve mizahi çizilmesi) ve edebiyatın hikâye türüyle (oyunun bir hikâyeden uyarlanması) ilişkilendirilebilir.
11. Soru – Güldürü unsurları
- Erol’un Türkçeyi yanlış kullanması (“önermek” yerine “ömermek”, “kimyasal” yerine “kemikli”, “müşahit” sözünü “mücahit” diye anlaması) ve bundan doğan söz komiği.
- Jale Hanım’ın ağzının kenarları buruşmasın diye elleriyle tutarak gülmesi; Hidayet Bey’in esprileri her seferinde kaçırması (tip ve davranış komiği).
12. Soru – Komedinin eleştirel işlevi
Cevap: Evet. Metinde yabancı özentisi, ana dile yabancılaşma, gösterişe düşkünlük, toplumsal sorunların sığ ve gerçek dışı çözümlerle geçiştirilmesi gibi aksaklıklar güldürü yoluyla eleştirilir. Seyirci gülerken bu davranışların kendi çevresinde de bulunduğunu fark eder; yani komedi, eleştiriyi kırmadan ve sıkmadan iletir.
13. Soru – Dilin doğru kullanımı üzerine kısa metin
Örnek cevap: Dil, bir milletin kültürünü kuşaktan kuşağa taşıyan en güçlü köprüdür. Yurt dışında yaşamak ya da başka dilleri öğrenmek bir zenginliktir; ancak bu, ana dilimizi unutmamızı ya da onu yabancı kelimelerle süslemeyi haklı çıkarmaz. Erol ve Aygen’in durumu, dilini kaybeden insanın kendi toplumunda bile yabancı kalabileceğini gösteriyor. Türkçemizi doğru, özenli ve bilinçli kullanmak hem kimliğimize hem de geleceğimize sahip çıkmaktır.
14. Soru – Doğal kaynaklar için proje
Örnek cevap: “Her Damla Değerli” adlı bir proje başlatırdım. Okulda ve çevrede su tasarrufu konusunda farkındalık etkinlikleri, yağmur suyu toplama sistemleri, okul bahçesinde damla sulama uygulaması ve evlerde su tüketimini izleyen bir tablo hazırlardım. Sonuçları dönem sonunda paylaşarak çevremizdeki kurumları da projeye katılmaya davet ederdim.
← Sayfa 194 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 199 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.