12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 126
12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 126 Metni Anlama ve Çözümleme 1-9. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru – Altı çizili ifadeler
- fikrini yormak: Bir konu üzerinde çok düşünmek, kafa yormak.
- köhne: Eskimiş, eski püskü.
2. Soru – “Efendim” diye seslenilen kişi
Cevap: Söyleyici, “efendim” diyerek okura/dinleyiciye, yani genel olarak insana seslenmektedir. İlk dörtlükte “sen seni yokla” diyerek insanı kendi iç dünyasına bakmaya, hakikati düşünmeye çağırır. Âşık geleneğinde dinleyiciye saygıyla seslenme yaygındır; şiirdeki öğütlerin herkese yönelik olması da seslenilen kişinin genel olarak insan olduğunu gösterir.
3. Soru – Son dizenin anlamı
Cevap: Söyleyici, derdin içinde dermanın da bulunduğunu; acı ile çarenin, kötü ile iyinin iç içe olduğunu anlatmak ister. Kendi yaralarının çaresini de yine kendi içinde, dertlerinin içinde araması gerektiğini sezdirir.
4. Soru – Hakikat kavramı
a) Söyleyicinin hakikat hakkındaki görüşleri
Cevap: Söyleyiciye göre insan fikrini hakikate yormalı, yani gerçeği aramalıdır. Hakikat dışarıda değil, insanın kendi içindedir; her şey insanın içinde vardır. Eskimiş dünyanın viranelerinde bile bir define gizlidir; yeter ki insan doğru bakmayı bilsin.
b) Kendi yaklaşımınız
Örnek cevap: Ben de hakikati aramanın önce insanın kendini tanımasıyla başladığını düşünüyorum. Kendi düşüncelerimizi, ön yargılarımızı sorgulamadan dış dünyayı doğru anlayamayız. Bu yüzden söyleyicinin görüşleriyle uyuşuyorum; ancak hakikati bulmak için kendi içimize bakmanın yanında bilgiye, bilime ve başkalarının deneyimlerine de başvurmak gerektiğini düşünüyorum.
5. Soru – Söylenen sözlerin rolü
Örnek cevap: Söz, insanlar arasındaki ilişkileri kuran ya da yıkan en güçlü araçtır. Kötü söz kalp kırar, dostlukları bozar ve toplumda kırgınlık, çatışma yaratır. Güzel söz ise gönül kazandırır, barışı ve güveni güçlendirir. “Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır” atasözü de sözün toplumsal hayattaki bu gücünü anlatır.
6. Soru – Ön yargıların yanıltıcı olabileceğini anlatan dizeler
Cevap: Üçüncü dörtlüğün son iki dizesi: Kötü sanılan her şeyin gerçekten kötü olmadığı, kötü görünenin içinde iyinin de bulunabileceği anlatılır. İkinci dörtlüğün son dizesindeki virane içindeki define de dış görünüşe aldanmamak gerektiğini sezdirir.
7. Soru – Dönemin sosyal yaşamıyla ilgili unsurlar
Cevap: İkinci dörtlükte emeğin boşa harcanmaması ve günlerin sayılması, son dörtlükte derde çare aramak için pazar pazar dolaşma ifadesi, toplumun ekonomik sıkıntılarını, emeğin değerini ve gündelik hayattaki arayışları yansıtır.
8. Soru – Ahengi sağlayan unsurlar
Cevap: 8’li hece ölçüsü, dörtlük nazım birimi, koşma tarzı kafiye düzeni (abab, cccb…), her dörtlüğün sonunda tekrarlanan “içinde” redifi, “zaman-insan-viran-yaman-derman” kafiyeleri ve son dörtlükte mahlasın (Şeref) kullanılması ahengi sağlar.
9. Soru – Edebî sanatlar tablosu
| Edebî sanat | Şiirdeki yeri |
|---|---|
| Nida | İlk dörtlüğün ilk dizesi (seslenme ve ünlemle biten öğüt) |
| Tezat | Üçüncü dörtlüğün son dizesi (yahşi-yaman) ve son dörtlüğün son dizesi (çıban-derman) |
| Tenasüp | Son dörtlükte dert, çare, yara, çıban ve derman kelimelerinin bir arada kullanılması |
| İstiare | İkinci dörtlüğün son dizesi (değerli olanın “define”ye, dünyanın “virane”ye benzetilip yalnızca benzetilenin söylenmesi) |
← Sayfa 125 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 127 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.