12. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 196
12. sınıf Coğrafya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 196 Coğrafi Bakış (Fırat ve Dicle: talepler ve adalet) sorularının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
| Ülke | Fırat: su katkısı / talebi | Dicle: su katkısı / talebi |
|---|---|---|
| Türkiye | %88,7 / %51,8 | %51,9 / %14,1 |
| Suriye | %11,3 / %31,8 | %0 / %5,4 |
| Irak | %0 / %64,6 | %48,1 / %92,5 |
Not: Talep yüzdeleri, her ülkenin talebinin nehrin toplam su varlığına oranıdır; bu yüzden toplamı %100’ü aşmaktadır.
1. Soru: Türkiye’nin tutumuna uygun hukuksal görüş
Cevap: Türkiye’nin tutumu hakkaniyete uygun kullanım görüşüne uygundur. Türkiye, sularının büyük kısmı kendi topraklarından doğduğu hâlde suyu yalnızca kendisi kullanmamakta; 1987 protokolü ile Fırat’tan Suriye’ye saniyede ortalama 500 m³ su bırakmayı taahhüt etmiştir. Yani her kıyıdaş devletin makul ve aşağı kıyıdaşlara zarar vermeyecek şekilde yararlanmasını savunmaktadır.
2. Soru: Irak ve Suriye’nin talepleri adil midir?
Örnek cevap: Tamamen adil değildir. Tabloya göre Fırat’ın suyunun %88,7’si Türkiye’den gelirken Irak’ın Fırat’a hiç katkısı yoktur, ama talebi nehrin toplam suyunun %64,6’sı kadardır. Üç ülkenin Fırat’tan toplam talebi 52,72 milyar m³ olup nehrin toplam su varlığından (35,58 milyar m³) çok fazladır; Dicle’de de toplam talep (54,47 milyar m³) su varlığını (48,67 milyar m³) aşmaktadır. Bu nedenle taleplerin hepsinin aynı anda karşılanması mümkün değildir. Talepler suyun verimli kullanımı, ülkelerin gerçek ihtiyaçları ve havzaya katkıları dikkate alınarak yeniden değerlendirilmelidir.
3. Soru: Gelecekte kıyıdaş ülkeler arasında yaşanabilecek sorunlar
Örnek cevap: Nüfus artışı, sulu tarım alanlarının genişlemesi ve iklim değişikliğine bağlı kuraklık nedeniyle suya olan talep artarken su miktarı azalabilir. Bu durum barajların doldurulma dönemlerinde bırakılan su miktarı konusunda anlaşmazlıklara, su kalitesinin (kirlilik, tuzluluk) bozulmasıyla ilgili şikâyetlere, tarımsal üretimin düşmesi nedeniyle göçlere ve diplomatik gerilimlere yol açabilir. Suyun siyasi bir baskı aracı olarak kullanılması ve terör örgütlerinin bölgedeki istikrarsızlıktan yararlanması da risk oluşturur. Ortak teknik komiteler ve havza ölçeğinde planlama bu sorunları azaltabilir.
← Sayfa 193 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 197 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.