Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları: Işık Kullanma, Yolcu-Yük ve Güvenlik Donanımları

Ehliyet sınavı Trafik ve Çevre dersi Işık Kullanma, Yolcu-Yük ve Güvenlik Donanımları konu anlatımı: uzağı ve yakını gösteren ışıklar, sis ışıkları, emniyet kemeri, çocuk bağlama sistemi, kask, yük taşıma ve arızalı aracın çekilmesi. Kurallar 2918 sayılı Kanun ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre verilmiştir.

SINAVDA NE ÇIKAR?
Hangi durumda hangi farsık sorulur
Sis ışığı ve ışık yasaklarısık sorulur
Emniyet kemeri ve kaskzaman zaman
Çocuk bağlama sistemizaman zaman
Yük taşıma kurallarızaman zaman
Arızalı aracın çekilmesizaman zaman
E-sınavda Trafik ve Çevre dersinden toplam 23 soru gelir; konu dağılımı her sınavda değişir.

01Uzağı ve Yakını Gösteren Işıklar

Farlar iki görev yapar: sürücünün görmesini ve aracın görülmesini sağlamak. Uzağı gösteren ışık (uzun far) yolu uzaktan aydınlatır ama karşıdakinin gözünü kamaştırır. Yakını gösteren ışık (kısa far) kamaştırmadan yakın mesafeyi aydınlatır.

Uzağı gösteren ışık zorunlu
  • yerleşim yeri dışında gece seyirde
  • yeterince aydınlatılmamış tünele girerken
  • benzeri karanlık yer ve haller
Yakını gösteren ışık zorunlu
  • gece karşılaşmalarda
  • öndeki aracı yakından takip ederken
  • bir aracı geçerken yan yana gelinceye kadar
  • yerleşim yeri içinde gece
  • gündüz sisli, yağışlı ve görüşü azaltan havalarda

Sürücü yeterli mesafeyi açıkça görebiliyor ve kendi aracı da yeterli uzaklıktan görülebiliyorsa, uzağı gösteren ışık yerine yakını gösteren ışık kullanabilir. Karşıdan gelen sürücünün veya diğer yol kullanıcılarının gözünü kamaştıracak her durumda uzun far yakmak yasaktır.

Kuyruk (arka park) ışıkları seyir sırasında uzağı veya yakını gösteren ışıklarla ya da sis ışıklarıyla birlikte yanmak zorundadır.

Işıkla uyarma

  • Geçerken uyarma: uzağı ve yakını gösteren ışıklar çok kısa süre içinde sıra ile ya da ikisi birlikte yakılır.
  • Gece görüşü kapalı yerler: yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstüne yaklaşırken sürücü yakını ve uzağı gösteren ışıkları art arda yakarak gelişini haber verir.
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

Gece yerleşim yeri dışında uzun farla giden sürücü, karşıdan bir aracın geldiğini görüyor. Ne yapmalıdır?

A) Farlarını tamamen söndürmeli

B) Yakını gösteren ışıklara geçmeli

C) Sis farlarını yakmalı

D) Uzun farla devam edip korna çalmalı

Gece karşılaşmalarda yakını gösteren ışık kullanmak zorunludur.

Karşılaşmada ışıkları söndürmek yasaktır; sis ışığı da bu amaçla kullanılmaz.

Sonuç: Sürücü kısa fara geçmelidir. Cevap B.

Reklam

02Sis Işıkları ve Işık Yasakları

Sis ışıkları yalnızca sis, kar ve şiddetli (sağanak) yağmur nedeniyle görüşün yetersiz olduğu durumlar içindir. Açık bir gecede sis farını diğer farlarla birlikte yakmak, karşıdan gelenin gözünü kamaştırır ve yasaktır.

#Işık kullanımında yasaklar
1Dönüş ışıklarını (sinyal) “geç” anlamında kullanmak
2Sadece park lambaları veya sadece sis ışıkları ile araç sürmek
3Karşılaşmalarda ışıkları söndürmek
4Öndeki aracı geçerken, kısa süreli uyarı dışında uzun far yakmak
5Sis ışıklarını sis, kar, şiddetli yağmur dışında ve geceleri diğer farlarla birlikte yakmak
6Mevzuata aykırı ışık takmak veya takılı ışıkları amaç dışında kullanmak
!DİKKAT
  • Gündüz sisli ve yağışlı havada yakını gösteren ışık yakmak zorunludur; “gündüz far gerekmez” yanlıştır.
  • Sinyal lambası yalnızca dönüş ve şerit değiştirme niyetini bildirir; arkadakine “geç” demek için kullanılmaz.
  • Kanun ve yönetmelikte belirtilmeyen lambalar trafik zabıtasınca söktürülür.

03Emniyet Kemeri ve Kask

Araç sürülürken sürücü ve yolcuların emniyet kemeri, koruma başlığı (kask) ve koruma gözlüğü, çocuk bağlama sistemi ve yönetmelikte sayılan diğer koruyucu sistemleri usulüne uygun kullanması zorunludur. Usulüne uygun takılmayan kemer (örneğin koltuğun arkasından geçirilen) takılmamış sayılır.

  • Otomobil, kamyonet, kamyon, minibüs, otobüs: yönetmelikte sayılan araçların bütün koltuklarında emniyet kemeri bulunur ve kullanılır; arka koltuk da dahildir.
  • Motosiklet, motorlu bisiklet, bisiklet: sürücü kask ve koruma gözlüğü takar (kaskta vizör varsa gözlük aranmaz, bisikletlide gözlük aranmaz); yolcu da kask takar. Motosiklet sürücüsü ve yolcusu ayrıca koruyucu eldiven takar.
  • Kemer zorunluluğu olmayanlar: geri giderken veya park yerinde düşük hızla manevra yapan sürücü, şehir içi ticari minibüs-otobüs ve dolmuş yolcuları, hastaya müdahale eden ambulans görevlileri, sağlık raporu ile muaf tutulanlar.

Son bir yıl içinde emniyet kemeri kuralını dört veya daha fazla kez ihlal eden sürücünün belgesi her seferinde 30 gün geri alınır. Koruyucu sistemler takılmadan aracın yola devam etmesine izin verilmez.

!DİKKAT
  • Kemer, çarpışmada sürücünün direksiyona ve ön cama çarpmasını, araçtan fırlamasını önler; hava yastığı kemerin yerini tutmaz, kemerle birlikte çalışır.
  • Arka koltuktaki kemersiz yolcu, kazada öndekilere çarparak onları da yaralar.

04Çocukların Taşınması

Sürücüler 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmasını sağlamak zorundadır. Bu sorumluluk çocuğun ailesine değil, aracı kullanan sürücüye aittir.

DurumKural
Boyu 150 cm’den kısa ve 36 kg’ın altındaki çocukağırlığına uygun çocuk bağlama sistemi (oto koltuğu) kullanılır
Boyu 135 cm’den uzun çocukön koltukta oturmamak şartıyla, diğer koltuklarda emniyet kemeri kullanabilir
Çocuk bağlama sistemi olmayan araç3 yaşın altındaki çocuk taşınamaz
Taksiçocuk bağlama sistemi kullanılır, yoksa çocuk arka koltukta oturur
Ön hava yastığı açık koltukyüzü geriye dönük çocuk koltuğu konulamaz
Minibüs ve otobüste 3 yaş ve üzeri çocukemniyet kemeri veya çocuk bağlama sistemi kullanır
ÇÖZÜMLÜ ÖRNEK

Boyu 140 cm, kilosu 33 kg olan bir çocuk otomobille taşınacaktır. Aşağıdakilerden hangisi kurala uygundur?

A) Çocuk ön koltukta emniyet kemeriyle oturabilir.

B) Çocuk arka koltukta kemersiz oturabilir.

C) Çocuk bağlama sistemi yoksa, ön koltuk dışındaki bir koltukta emniyet kemeri kullanabilir.

D) Çocuk yetişkinin kucağında taşınabilir.

Çocuk 150 cm’den kısa ve 36 kg’ın altında; normalde çocuk bağlama sistemi gerekir.

Boyu 135 cm’den uzun olduğu için, ön koltukta oturmamak şartıyla diğer koltuklarda kemer kullanabilir.

Sonuç: Cevap C. Kucakta taşımak hiçbir durumda güvenli değildir.

Reklam

05Yük ve Yolcu Taşıma, Boyut ve Ağırlık

Araçlar yüklü ya da yüksüz, yönetmelikte belirlenen ölçü ve ağırlık sınırlarını aşamaz. Genel ilke: araç ve yükü birlikte, karayolu yapısına zarar vermeden ve trafiği tehlikeye sokmadan güvenle seyredebilmelidir. Örneğin araçların azami genişliği genel olarak 2,55 m, azami yüksekliği 4 m‘dir.

#Yüklemede yasak olanlar
1Taşıma sınırının üstünde yolcu almak
2Azami yüklü ağırlığı veya azami dingil ağırlığını aşmak
3Yükü bağlamadan; yola düşecek, dökülecek, saçılacak, sızacak, kayacak veya aracın dengesini bozacak şekilde yüklemek
4Sürücünün görüşünü engelleyen; plakayı, stop ve dönüş lambalarını, yansıtıcıları örten yükleme
5Gabari dışı yük taşımak; yük üzerine veya araç dışına yolcu bindirmek
6Tehlikeli maddeleri izin ve tedbir almadan, özel izne bağlı yükleri izinsiz taşımak
  • Araçların çamurluk, basamak, karoser kenarı, aracın üstü gibi dış kısımlarında insan taşınamaz.
  • Kamyon, kamyonet ve römorkta yük üzerinde insan taşınamaz. Yükle birlikte yolcu ancak yük sağlam bağlanmış, kasa kapakları kapalı ve yolcular kasada ayrılmış yerde oturur durumdaysa taşınabilir.
  • Fazla yolcu en yakın yerleşim yerinde indirilir; kurala aykırı yüklü araç, şartlar sağlanana kadar yola devam edemez.

Römork: motorlu araçla çekilen, insan veya yük taşımak için yapılmış motorsuz taşıttır. Yarı römork: bir kısmı çekici aracın üzerine oturan römorktur. Azami yüklü ağırlığı 750 kg’ı geçmeyen römorka hafif römork denir.

06Arızalı Aracın Çekilmesi

Çekilmesi gereken araçlar esas olarak kurtarıcı (özel amaçlı taşıt) ile çekilir. Ancak arızadan dolayı sürülemeyen veya ışık-fren donanımı bozulan bir araç, en yakın bakım-onarım yerine kadar başka bir araçla şu şartlarla çekilebilir:

ŞartAyrıntı
Ağırlıkçekilen aracın ağırlığı, çeken aracın taşıma sınırını aşmaz
Sürücüçekilen araç bir sürücünün yönetiminde olur
Yolcuher iki araç boştur; gerekirse sürücü dışında birer hizmetli bulunabilir
Bağlantıçelik çubuk, çelik halat veya zincir; iki araç arası açıklık en çok 5 m
Açıklık 2,5 m’den fazlaysabağlantının ortasına gündüz kırmızı yansıtıcı veya 20×20 cm kırmızı bez, gece kırmızı ışık veya yansıtıcı
Çekilen aracın ışıkları bozuksaarkasına gündüz kırmızı yansıtıcı veya kırmızı bez, gece kırmızı ışık veya yansıtıcı
Çekilen aracın freni bozuksaaçıklık en çok 1 m, bağlantı çeki demiri; hız en çok 15 km/s
Diğer hallerde hızen çok 20 km/s

Kendi hareket gücü olmayan arızalı römork ve benzeri araçlar ile çekicisi tarafından çekilemeyen arızalı yarı römorklar yalnızca kurtarıcı ile çekilir.

SON TEKRAR
  • Uzun far: yerleşim dışı gece, karanlık tünel.
  • Kısa far: karşılaşma, takip, geçişte yan yana gelene kadar, yerleşim içi gece, gündüz sis-yağış.
  • Kuyruk ışıkları farlarla veya sis ışıklarıyla birlikte yanar.
  • Sis ışığı yalnızca sis, kar, şiddetli yağmurda.
  • Karşılaşmada ışık söndürmek ve sinyali “geç” anlamında kullanmak yasak.
  • Kemer bütün koltuklarda; usulsüz takılan kemer takılmamış sayılır.
  • 15 yaş altı çocuğun korunmasından sürücü sorumlu.
  • 150 cm altı ve 36 kg altı: çocuk bağlama sistemi; 135 cm üstü: ön koltuk hariç kemer.
  • Yük üzerinde ve araç dışında insan taşınmaz.
  • Çekmede açıklık en çok 5 m, hız en çok 20 km/s; fren bozuksa 1 m, çeki demiri, 15 km/s.
Reklam
Konu TestiEhliyet Trafik ve Çevre · 6 soru
1.

Aşağıdakilerin hangisinde uzağı gösteren ışıkların yakılması zorunludur?

  1. Gece şehir içinde seyrederken
  2. Gece yerleşim yeri dışında, karşıdan araç gelmiyorken
  3. Öndeki aracı yakından takip ederken
  4. Gündüz yağmurlu havada
2.

Sis ışıkları aşağıdaki durumların hangisinde kullanılabilir?

  1. Açık havada gece şehirlerarası yolda
  2. Gündüz güneşli havada
  3. Yoğun kar yağışı nedeniyle görüş azaldığında
  4. Karşıdan gelen sürücüyü uyarmak için
3.

15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistem kullanmasını sağlamakla kim yükümlüdür?

  1. Çocuğun kendisi
  2. Aracın sürücüsü
  3. Aracın sigorta şirketi
  4. Trafik görevlisi
4.

Ön hava yastığı devre dışı bırakılmamış koltuğa aşağıdakilerden hangisi konulamaz?

  1. Yetişkin yolcu
  2. Yüzü geriye dönük çocuk koltuğu
  3. Emniyet kemeri takan yetişkin
  4. Boş bir çanta
5.

Freni bozuk bir araç başka bir araçla çekilirken iki araç arasındaki açıklık en fazla kaç metre olmalıdır?

  1. 1
  2. 2,5
  3. 5
  4. 10
6.

Kamyon kasasındaki yükün üzerinde insan taşınması için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yük bağlıysa serbesttir.
  2. Kısa mesafede serbesttir.
  3. Gündüz serbest, gece yasaktır.
  4. Her durumda yasaktır.
Konu testi cevap anahtarını göster

Konu Testi · Cevap Anahtarı

1.
Cevap: B Yerleşim yeri dışında gece seyirde uzun far zorunludur; karşılaşma ve takipte kısa fara geçilir.
2.
Cevap: C Sis ışıkları sis, kar ve şiddetli yağmurda görüş yetersizse kullanılır.
3.
Cevap: B Kanun bu yükümlülüğü sürücüye verir.
4.
Cevap: B Açılan hava yastığı geriye dönük çocuk koltuğuna çarparak çocuğu ağır yaralar.
5.
Cevap: A Fren bozuksa açıklık 1 m’yi geçmez ve çeki demiri kullanılır.
6.
Cevap: D Yük üzerinde insan taşımak yasaktır.
KONU TESTİ

Bu konuyu 15 soruluk çözümlü testle pekiştir: şıkkını işaretle, bitince puanını ve her sorunun çözümünü gör.

Işık Kullanma, Yolcu-Yük ve Güvenlik Donanımları testini çöz →

Sınav provası için 50 soruluk ehliyet deneme sınavlarımızı da çözebilirsin.

Taze Mühendis
Bu konuda takıldığın bir yer mi var?Taze Mühendis adım adım anlatsın · Yapay zeka · Ücretsiz

← Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları · Ehliyet Ders Notları

Notlar Yazılı Deposu tarafından hazırlanmıştır, resmî kaynak değildir. Kurallar değişebilir; güncel mevzuatı mevzuat.gov.tr’den kontrol edin. Bir hata gördüyseniz bize bildirin.

#Sınıf, Konu ya da Başlık Ara...