Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları: Trafik İşaretleri
Ehliyet sınavı Trafik ve Çevre dersi Trafik İşaretleri konu anlatımı: işaretlere uyma önceliği, trafik görevlisinin işaretleri, ışıklı işaretlerin anlamları, tehlike uyarı, trafik tanzim ve bilgi levhaları ile yer işaretlemeleri. Levhalar şekil, renk ve anlam tablolarıyla anlatılmıştır.
Ehliyet Trafik ve Çevre
| İşaretlere uyma önceliği (görevli – ışık – levha) | sık sorulur |
| Görevlinin kol işaretleri | sık sorulur |
| Sarı, yanıp sönen sarı ve kırmızı ışık | sık sorulur |
| Levha grubunu şeklinden tanıma | sık sorulur |
| Tek tek levha anlamları | sık sorulur |
| Devamlı ve kesik yol çizgisi | zaman zaman |
01Trafik İşaretleri ve Uyma Önceliği
Trafik işaretleri; işaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler, yer işaretlemeleri ile trafik zabıtası veya diğer yetkililerin trafiği yönetmek için yaptıkları hareketlerdir. Karayolunu kullanan herkes bu işaretlere uymak zorundadır.
Aynı yerde birbiriyle çelişen işaretler olabilir: Örneğin kavşakta ışık yeşil yanarken görevli polis “dur” işareti verebilir. Bu durumda 2918 sayılı Kanun’un 47. maddesindeki sıralama uygulanır:
- Işık yeşil, görevli “dur” diyorsa durulur: görevlinin işareti önce gelir.
- Kavşakta “Yol ver” levhası var ama trafik ışığı çalışıyorsa ışığa göre hareket edilir.
- Işıklar arızalı veya kapalıysa levhalara, levha da yoksa genel geçiş hakkı kurallarına uyulur.
02Trafik Görevlisinin İşaretleri
Görevli kişi trafiği kol hareketleri, ışık ve düdükle yönetir. Temel mantık: görevlinin önünden ve arkasından gelen yönler kapalı, sağ ve sol kollarının doğrultusundaki yönler açıktır.
| Görevlinin hareketi | Anlamı |
|---|---|
| Bir kolunu dik olarak yukarı kaldırması | Herkes için DUR. Güvenle duramayacak kadar yaklaşmış olanlar ile kavşağa girmiş ve kavşak içinde olanlar hariç; onlar kavşağı boşaltır. |
| Kolunu veya kollarını yatay olarak yana uzatması | Kolların doğrultusunu kesen yönlerden (görevlinin önü ve arkası) gelenlere DUR; kol doğrultusundan gelenler ilerleyebilir. |
| Kollarını indirmesi | Önceki emri değiştirmez. |
| Kırmızı ışığı sallaması | Işığı yönelttiği doğrultudakiler için DUR. |
| Kısa düdük | Uyarma |
| Uzun düdük | DUR emri |
| Kolunu yere paralel kaldırıp 45–90 derece arasında yavaşça sallaması | O yöndeki trafiği yavaşlatma |
Kavşakta görevli polis, iki kolunu yatay olarak yanlara açmış durumdadır. Polisin tam karşısından (yüzünün baktığı yönden) gelen sürücü ne yapmalıdır?
A) Kavşağa girip sola dönmelidir.
B) Hızını azaltarak düz geçmelidir.
C) Durmalıdır.
D) Yalnızca sağa dönebilir.
Kollar yatay açıkken kolların doğrultusundan gelenlere yol açıktır.
Polisin önü ve arkası kolların doğrultusunu keser; bu yönler kapalıdır.
Sonuç: Doğru cevap C. Karşıdan gelen sürücü durmalıdır.
03Işıklı İşaretler
Işıklı işaretlerin anlamları Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik’te (md. 9) tanımlanmıştır:
| Işık | Anlamı |
|---|---|
| Kırmızı | Yol trafiğe kapalıdır; mutlak duruş yapılır. Aksine işaret yoksa hiçbir yöne hareket edilemez. |
| Kırmızı ile birlikte sarı | Yol trafiğe açılmak üzeredir; bekleyen sürücüler harekete hazırlanır, ama yeşil yanmadan hareket etmez. |
| Yeşil | Yol açıktır; durmadan geçilir. Dönülecekse kurallara uyularak dönüşe başlanır. |
| Yeşilden sonra sarı | Yol kapanmak üzeredir. Emniyetle durulamayacak kadar yaklaşılmışsa geçilir; değilse yaya geçidini işgal etmeden durulur. |
| Yanıp sönen sarı | İkaz; o yer yavaş ve dikkatli geçilir (“Yol ver” levhası gibi). |
| Yanıp sönen kırmızı | “DUR” levhası anlamındadır; durulur, yol açık görülünce hareket edilir. |
| Işıklı ok | Dönüşleri düzenler; ok yönüne dönecek sürücü oklu ışığın yeşil yanmasını bekler. |
| Yaya figürlü yeşil / kırmızı | Yol yayalara açık / kapalıdır. |
Işıklar yanıyor olsa bile kavşaktaki trafik sizi kavşak içinde durmaya zorlayacaksa veya diğer yöndeki trafiği engelleyecekseniz kavşağa girmemeniz gerekir (Kanun md. 57).
04Levhaların Şekli ve Rengi
Trafik işaret levhaları beş gruba ayrılır: tehlike uyarı (T), trafik tanzim (TT), bilgi (B), duraklama ve park (P) ve otoyol işaretleri. Grubu levhanın şeklinden tanımak, sembolü okumadan önce sürücüye ne yapacağını söyler.
| Levha türü | Şekil ve renk | Sürücüye mesajı |
|---|---|---|
| Tehlike uyarı | Tepesi yukarıda eşkenar üçgen, kırmızı kenarlı, beyaz zemin, siyah sembol | İleride tehlike var: yavaşla, dikkat et |
| Yol ver | Tepesi aşağıda üçgen, kırmızı kenarlı beyaz zemin | Kesiştiğin yoldaki trafiğe geçiş hakkı ver |
| DUR | Sekizgen, kırmızı zemin, beyaz “DUR” yazısı | Mutlaka dur, yol açıksa geç |
| Yasaklama / kısıtlama | Daire, kırmızı çerçeve, beyaz zemin | Şunu yapamazsın (ör. sola dönülmez, azami hız) |
| Girişi olmayan yol | Kırmızı daire, ortasında beyaz yatay bant | Bu yöne giremezsin |
| Mecburiyet | Daire, mavi zemin, beyaz sembol | Bunu yapmak zorundasın (ör. ileri mecburi yön) |
| Yasak sonu | Beyaz daire üzerinde çapraz çizgi(ler) | Önceki yasak bitti |
| Anayol | Köşesi üstte kare (baklava), sarı zemin, beyaz kenar | Bulunduğun yol anayoldur |
| Bilgi | Çoğunlukla kare veya dikdörtgen, mavi zemin | Yol ve çevre hakkında bilgi |
- “Yol ver” ters üçgen ile “DUR” sekizgen, şekilleri farklı olsun diye özeldir: kar veya çamurla kaplansa bile şekilden tanınır.
- Kırmızı çerçeveli daire = yasak, mavi daire = mecburiyet. Mavi daire içinde rakam varsa asgari hızdır; kırmızı çerçeveli dairede rakam azami hızdır.
- Tehlike uyarı levhası bir şeyi yasaklamaz; sürücüyü uyarır.
05Tehlike Uyarı ve Trafik Tanzim İşaretleri
Tehlike uyarı işaretleri, karayolu ve yakın çevresindeki tehlikeler hakkında uyarı yapar. Hepsi kırmızı kenarlı üçgendir; içindeki sembol tehlikenin türünü anlatır.
| Üçgen içindeki sembol | Anlamı |
|---|---|
| Sağa veya sola kıvrılan ok | Sağa / sola tehlikeli viraj |
| Kayan araç ve tekerlek izleri | Kaygan yol |
| Yürüyen yaya | Yaya geçidi |
| İki çocuk figürü | Okul geçidi |
| Kazı yapan işçi | Yolda çalışma |
| Bariyer (çit) şekli | Kontrollü (bariyerli) demiryolu geçidi |
| Lokomotif | Kontrolsüz (bariyersiz) demiryolu geçidi |
| Kırmızı, sarı, yeşil üç daire | Işıklı işaret cihazı var |
| İki yönü gösteren karşılıklı oklar | İki yönlü trafik |
| Kalın düz yola yandan bağlanan ince yol | Tali yol kavşağı (sen anayoldasın) |
| Ünlem işareti | Diğer tehlikeler |
Trafik tanzim işaretleri; trafik düzeni için uyulması gereken yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri bildirir. Yol ver ve DUR levhaları da bu gruptadır.
- Taşıt trafiğine kapalı yol (boş beyaz daire)
- Sağa / sola dönülmez, geri dönülmez
- Öndeki taşıtı geçmek yasaktır
- Azami hız sınırı (rakamlı)
- Kamyon, motosiklet vb. giremez
- Genişlik, yükseklik, ağırlık sınırı
- İleri, sağa, sola mecburi yön
- Sağdan / soldan gidiniz
- Ada etrafında dönünüz
- Asgari hız sınırı (rakamlı)
- Bisiklet yolu, yaya yolu
Duraklama ve park işaretleri de daire biçimindedir: mavi zemin üzerinde kırmızı çerçeve ve çizgi bulunur. Tek çizgi park yasağını, çapraz çizgi duraklama ve park yasağını gösterir; bu kuralların ayrıntısı “duraklama ve park” konusundadır.
Mavi zemin üzerinde beyaz renkle “40” yazan daire biçimli levhanın anlamı nedir?
A) Azami hız sınırı 40 km/s
B) 40 metre ileride kavşak var
C) Asgari hız sınırı 40 km/s
D) Hız sınırı sonu
Mavi zeminli daire mecburiyet bildirir; burada mecbur olunan şey en az 40 km/s ile gitmektir.
Azami hız levhası kırmızı çerçeveli beyaz dairedir; bu nedenle A yanlıştır.
Sonuç: Doğru cevap C.
06Bilgi İşaretleri ve Yer İşaretlemeleri
Bilgi işaretleri; yol, yakın çevre, yerleşim yerleri ve hizmet birimleri hakkında bilgi verir: anayol, anayol sonu, çıkmaz yol, tek yönlü yol, hastane, akaryakıt istasyonu, park yeri yönü, yerleşim yeri başlangıcı ve sonu gibi. Bu levhalar bir davranışı yasaklamaz ama kararı kolaylaştırır.
Yer işaretlemeleri (yol çizgileri)
Yol çizgileri taşıt yolunu şeritlere ayırır. Anlamları Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik’in 10. maddesinde verilmiştir:
| Çizgi | Anlamı |
|---|---|
| Kesik yol çizgisi | Kurallara uyulmak şartıyla geçilebilir; şerit değiştirilebilir. |
| Devamlı yol çizgisi | Hiçbir sebeple soldaki şeride geçilemez, üzerinden gidilemez. Üç şeritli iki yönlü yollarda en sağdaki şeride geçmek bunun istisnasıdır. |
| Kesik ve devamlı yan yana | Araca en yakın olan çizginin anlamına göre hareket edilir. |
| Yan yana iki devamlı çizgi | Ayırıcı anlamındadır; yolu bölünmüş yol durumuna getirir, karşı yöne ait kısma geçilemez. |
| Yaya geçidi çizgileri | Yayaların güvenle karşıya geçmesi için çizilen çizgiler |
| Yol üzerindeki oklar ve yazılar | Sürücünün gidiş yönüne göre yapmak zorunda olduğu hareketi gösterir |
| Park yasağı çizgileri | Park yasağı olan kesimlerde bordür taşlarına çizilir |
Şerit çizgileri ve yaya geçitleri beyaz, gerekli görülürse sarı boyayla; yazılar, işaretler ve park yasağı çizgileri durumuna göre beyaz, sarı veya kırmızı boyayla çizilir.
- Uyma önceliği: görevli → ışık → levha ve yer işaretlemesi → diğer kurallar.
- Kol yukarı: herkese dur (kavşak içindekiler boşaltır).
- Kollar yana açık: önden ve arkadan gelen durur, kol yönündekiler geçer.
- Uzun düdük: dur; kısa düdük: uyarı.
- Kırmızı+sarı: hazırlan ama yeşili bekle.
- Yeşilden sonra sarı: durabiliyorsan yaya geçidini işgal etmeden dur.
- Yanıp sönen sarı: yavaş ve dikkatli geç; yanıp sönen kırmızı: DUR levhası gibi.
- Üçgen: tehlike uyarı; ters üçgen: yol ver; sekizgen: DUR.
- Kırmızı çerçeveli daire: yasak; mavi daire: mecburiyet.
- Sarı baklava: anayol.
- Devamlı çizgi: geçilmez; kesik çizgi: kurala uyarak geçilir; ikisi yan yana ise sana yakın olana uy.
Kavşakta trafik ışığı yeşil yanarken görevli polis sürücüye “dur” işareti veriyor. Sürücü ne yapmalıdır?
- Işık yeşil olduğu için geçmelidir.
- Polisin işaretine uyup durmalıdır.
- Korna çalarak geçmelidir.
- Sağa dönerek kavşaktan çıkmalıdır.
Trafik görevlisinin uzun sesli düdük çalması hangi anlama gelir?
- Hızlan
- Uyarı
- Dur
- Sağa yanaş
Fasılalı olarak yanıp sönen kırmızı ışık hangi levhanın anlamını taşır?
- DUR
- Yol ver
- Taşıt trafiğine kapalı yol
- Girişi olmayan yol
Kırmızı kenarlı, beyaz zeminli, tepesi yukarıda olan eşkenar üçgen levhalar hangi gruptadır?
- Bilgi işaretleri
- Mecburiyet işaretleri
- Duraklama ve park işaretleri
- Tehlike uyarı işaretleri
Yan yana kesik ve devamlı yol çizgisi bulunan bir kesimde sürücü hangi kurala göre hareket eder?
- Kendisine en yakın çizginin anlamına
- Her zaman devamlı çizginin anlamına
- Her zaman kesik çizginin anlamına
- Çizgilerin hiçbirine uymak zorunda değildir
Sarı zeminli, beyaz kenarlı ve köşesi üstte kare (baklava) biçimli levha neyi bildirir?
- Tali yol kavşağı
- Yol ver
- Anayol
- Tehlikeli viraj
Konu testi cevap anahtarını göster
Konu Testi · Cevap Anahtarı
Bu konuyu 15 soruluk çözümlü testle pekiştir: şıkkını işaretle, bitince puanını ve her sorunun çözümünü gör.
Trafik İşaretleri testini çöz →
Sınav provası için 50 soruluk ehliyet deneme sınavlarımızı da çözebilirsin.
← Ehliyet Trafik ve Çevre Ders Notları · Ehliyet Ders Notları
Notlar Yazılı Deposu tarafından hazırlanmıştır, resmî kaynak değildir. Kurallar değişebilir; güncel mevzuatı mevzuat.gov.tr’den kontrol edin. Bir hata gördüyseniz bize bildirin.