11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 280

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 280 2. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 9. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

9. Soru (Çubuk mıknatıslarla gösteri deneyi)

a) Manyetik alan çizgileri

• Şekil I: Üstteki mıknatısın S kutbu, yerdeki mıknatısın N kutbuna bakmaktadır. Alan çizgileri yerdeki mıknatısın N kutbundan çıkıp doğrudan üstteki mıknatısın S kutbuna girer; iki mıknatıs arasında sık ve köprü gibi çizgiler oluşur (çekme).
• Şekil II: İki mıknatısın N kutupları karşı karşıyadır. Her iki N kutbundan çıkan çizgiler aradaki bölgede birbirini iter ve yanlara doğru bükülür; ortada alanın sıfır olduğu bir nokta oluşur (itme).

b) Serbest bırakılan mıknatıslara etki eden manyetik kuvvetler

• Şekil II: Üstteki mıknatısın alt ucu N, alttakinin üst ucu N’dir; aynı kutuplar birbirini iter. Serbest bırakılan mıknatısa yukarı yönlü manyetik kuvvet etki eder.
• Şekil III: Üstteki mıknatıs ters çevrildiği için alt ucu S olur ve alttaki N kutbuyla birbirini çeker. Serbest bırakılan mıknatısa aşağı yönlü manyetik kuvvet etki eder.

Mıknatıslar ve aradaki uzaklık (h) aynı olduğundan iki kuvvetin büyüklükleri eşittir, yönleri zıttır. (Şekil I’de yerdeki mıknatısa da aynı büyüklükte, yukarı yönlü çekme kuvveti etki eder.)

9. Soru c) Serbest cisim diyagramları (harekete başladıktan hemen sonra)

• Şekil I (yerden kalkan mıknatıs): Aşağı yönlü ağırlık (G) ve yukarı yönlü, ağırlıktan büyük manyetik çekme kuvveti (F).
• Şekil II: Aşağı yönlü ağırlık (G) ve yukarı yönlü manyetik itme kuvveti (F); F > G olduğu için yukarı ok daha uzun çizilir.
• Şekil III: Aşağı yönlü ağırlık (G) ve yine aşağı yönlü manyetik çekme kuvveti (F); iki ok da aşağıdadır.

ç) Şekil II’deki mıknatısın hareketi

Şekil I’de yerdeki mıknatıs yukarı kalktığına göre bu uzaklıkta manyetik kuvvet ağırlıktan büyüktür. Şekil II’de serbest bırakılan mıknatıs da bu nedenle yukarı doğru harekete başlar. Yükseldikçe mıknatıslar arasındaki uzaklık arttığı için manyetik itme kuvveti azalır; bir noktadan sonra ağırlıktan küçük kalır, mıknatıs yavaşlar, durur ve geri inmeye başlar. Aşağı inerken uzaklık azaldığı için itme kuvveti yeniden artar. (Sürtünme yoksa mıknatıs, kuvvetlerin dengelendiği konumun çevresinde aşağı yukarı salınır.)

d) İvmelerin karşılaştırılması

Manyetik kuvvetin büyüklüğü (F) üç durumda eşit, mıknatısların kütleleri de aynıdır.

• Şekil I ve II: a = (F − G) / m
• Şekil III: a = (F + G) / m

Buna göre a_III > a_I = a_II.

← Sayfa 279 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 281 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.