11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 279
11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 279 2. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 8. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
8. Soru (Manyetik asansör)
a) Kabinde elektromıknatıs kullanılması
Raylardaki mıknatısların kutupları sabittir. Kabinin hareket yönünü değiştirebilmek, durdurabilmek ve hızını ayarlayabilmek için kabindeki mıknatısların kutuplarının ve gücünün kontrol edilebilmesi gerekir. Elektromıknatısta akımın yönü değiştirilerek kutuplar ters çevrilebilir, akımın büyüklüğü değiştirilerek kuvvet ayarlanabilir, akım kesilerek etkileşim durdurulabilir. Sürekli mıknatısla bunlar yapılamaz.
b) Serbest bırakılan asansörün hareket yönü
Asansör yukarı doğru hareket eder. Kabinin üstündeki ve altındaki elektromıknatısların üst yüzü S, alt yüzü N kutbudur. Her elektromıknatısın S kutbu, raylarda hemen üstünde bulunan N kutuplu mıknatıslar tarafından yukarı doğru çekilir; N kutbu ise hemen altındaki N kutuplu ray mıknatıslarıyla aynı kutup olduğundan yukarı doğru itilir. Çekme ve itme kuvvetlerinin ikisi de yukarı yönlü olduğu ve kabinin ağırlığı ihmal edildiği için kabine etki eden bileşke kuvvet yukarıdır.
c) Ters yönde hareket ettirmek için
Elektromıknatıslardan geçen akımın yönü değiştirilmelidir. Böylece elektromıknatısların N ve S kutupları yer değiştirir; raylardaki mıknatıslarla aralarındaki itme ve çekme kuvvetlerinin yönü tersine döner ve kabin öncekinin tersi yönde hareket eder.
ç) Yatay ve eğik hareket edebilen asansörlerin faydaları
Örnek cevap: Gökdelenlerde tek kuyuda birden fazla kabin dolaşabilir; bu sayede bekleme süreleri kısalır ve asansör kuyularının kapladığı alan azalır. Kabin binalar arasında ya da bir binanın farklı kanatları arasında yatay geçebilir. Halat sınırı olmadığı için çok yüksek binalarda kullanılabilir. Engelli ve yaşlı bireylerin binalar içinde ulaşımı kolaylaşır; şehir içi raylı sistemlerle bütünleşik ulaşım ağları kurulabilir.
d) Geleneksel ve manyetik asansörlerin karşılaştırılması
| Geleneksel asansör | Manyetik asansör | |
|---|---|---|
| Avantajlar | Teknolojisi olgun, kurulumu ve bakımı kolay, maliyeti düşük; elektrik kesintisinde fren sistemleriyle güvenli tutulabilir. | Sürtünme ve aşınma çok az, sessiz ve titreşimsiz; halat gerekmediği için yükseklik sınırı yok; yatay/eğik hareket ve tek kuyuda çok kabin mümkün. |
| Dezavantajlar | Halat ve makaralar aşınır; yükseklik halat ağırlığıyla sınırlıdır; tek kuyuda tek kabin çalışır. | Kurulum maliyeti yüksek; sürekli elektrik ve hassas kontrol sistemi gerekir; güçlü manyetik alanlar bazı cihazları (ör. kalp pili) etkileyebilir. |
← Sayfa 278 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 280 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.