11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 244
11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 244 11. Etkinlik 5.–12. basamak cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
5. Basamak (Örnek düzenek)
Araç gereç: Karton ya da plastik boru, ince vernikli bakır tel (yaklaşık 200–500 sarım için), çubuk mıknatıs (veya neodimyum mıknatıs), galvanometre, bağlantı kabloları.
| Düzeneğin tasarımı | Düzeneğin görseli (tarif) |
|---|---|
| Bakır tel borunun üzerine sık sarılarak bobin yapılır; bobinin iki ucu galvanometreye bağlanır. Mıknatıs bobinin içine sokulup çıkarılarak (ya da bobin mıknatısın önünde döndürülerek) bobindeki manyetik akı değiştirilir. | Ortada sarımlı boru (bobin), uçlarından galvanometreye giden iki kablo, bobinin ağzının önünde ok yönünde ileri-geri hareket ettirilen çubuk mıknatıs. |
6. ve 7. Basamak (Etkileyen etmenler)
| Etmen | Yorum |
|---|---|
| Mıknatısın hareket hızı | Mıknatıs hızlı hareket ettirildikçe akı daha kısa sürede değişir, galvanometre daha çok sapar. |
| Mıknatısın gücü | Güçlü mıknatısla akı değişimi büyür, akım artar. |
| Sarım sayısı | Sarım arttıkça her sarımda oluşan gerilimler toplanır, akım artar. |
| Hareketin yönü | Mıknatıs yaklaştırılırken ve uzaklaştırılırken ibre zıt yönlere sapar; mıknatıs dururken akım oluşmaz. |
| Bobinin yüzey alanı | Geniş sarımlarda akı değişimi daha büyüktür, akım artar. |
9. Basamak
İndüksiyon akımı, birim zamandaki manyetik akı değişimi (ΔΦ/Δt) ile doğru orantılıdır. Akı değişmezse akım oluşmaz.
10. Basamak
Ohm Yasası’na göre akım gerilimle doğru orantılıdır (i = ε / R). Bobinde akım oluştuğuna göre bobinin uçları arasında bir gerilim oluşmuştur; indüksiyon akımı indüksiyon gerilimiyle doğru orantılıdır.
11. Basamak (Matematiksel model)
ε = − ΔΦ / Δt (N sarımlı bobin için ε = − N · ΔΦ / Δt)
Eksi işareti, oluşan gerilimin kendisini oluşturan akı değişimine karşı koyacak yönde olduğunu gösterir (Lenz Yasası).
12. Basamak
a)
ΔΦ = +60 Wb, Δt = 3 s → ε = −60 / 3 = −20 V. İndüksiyon geriliminin büyüklüğü 20 V‘tur.
b)
ΔΦ = 10 − 20 = −10 Wb, Δt = 5 s → ε = −(−10) / 5 = +2 V. Büyüklüğü 2 V‘tur. (Akı azaldığı için işaret a maddesindekinin tersidir; oluşan akım ters yönlüdür.)
← Sayfa 243 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 245 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.