11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 164

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 164 3. Alıştırma cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

3. Alıştırma (Yün kazak ve balonlar)

Sürtünme ile elektriklenmede iki cisim eşit miktarda zıt cins yükle yüklenir. Balonlar eşit büyüklükte negatif yük (−q) aldığından her kazak +q yükle yüklenir. Balonların özdeş olduğu kabul edilir.

a) F₁ ve F₂‘nin büyüklükleri

Şekil I: kazak (+q) ile K (−q) arası d → F₁ = k · q² / d² (çekme)

Şekil II: L (−q) ile M (−q) arası d → F₂ = k · q² / d² (itme)

Yük büyüklükleri ve uzaklıklar aynı olduğundan F₁ = F₂.

b) Yün kazağa etki eden kuvvet

Etki-tepki ilkesine göre K balonu da kazağı aynı büyüklükte kuvvetle kendine çeker. Kazağa etki eden kuvvetin büyüklüğü F₁‘e ve F₂‘ye eşittir; yönü K balonuna doğru (sağa) olup F₁‘e zıttır. F₁ (K’ye etki eden, kazağa doğru) ve F₂ (L’ye etki eden, M’den uzağa) şekilde aynı yönü (sola) gösterdiği için kazağa etki eden kuvvet F₂‘ye de zıt yönlüdür.

c) Hareket yönleri

• K balonu: Kazak tarafından çekildiği için kazağa doğru (sola) hareket eder.
• L balonu: M tarafından itildiği için M’den uzaklaşarak sola hareket eder.
• M balonu: L tarafından itildiği için L’den uzaklaşarak sağa hareket eder.

ç) Kuvvetlerin değişimi

K balonu kazağa yaklaştığı için aradaki uzaklık azalır ve F₁ artar. L ve M birbirinden uzaklaştığı için aralarındaki uzaklık artar ve F₂ azalır. (Kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılıdır.)

d) İplerin düşeyle yaptığı açılar

Dengede ip gerilmesinin yatay bileşeni elektriksel kuvveti, düşey bileşeni ağırlığı dengeler: tanα = F_elektrik / (m · g). Balonlar özdeş olduğundan açıyı elektriksel kuvvet belirler. Denge anında F₁ başlangıçtakinden büyük, F₂ ise küçüktür; L ve M’ye etki eden kuvvetler eşittir. Bu yüzden:

α_K > α_L = α_M

← Sayfa 163 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 165 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.