11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 163 1. ve 2. Alıştırma cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Alıştırma
Başlangıçta F = k · q · q / r2 = k · q2 / r2‘dir.
a) Yüklerden biri 2q olursa
F’ = k · 2q · q / r2 = 2F (kuvvet yük çarpımıyla doğru orantılıdır).
b) Uzaklık 2r olursa
F’ = k · q2 / (2r)2 = F/4 (kuvvet uzaklığın karesiyle ters orantılıdır).
c) Ortam su olursa
Suyun Coulomb sabiti havanınkinin yaklaşık 1/80’idir: ksu ≈ k / 80 → F’ ≈ F/80
ç) Sonuç
Elektriksel kuvvetin büyüklüğü yük miktarlarının çarpımıyla doğru, yükler arasındaki uzaklığın karesiyle ters orantılıdır ve aradaki ortamın cinsine (Coulomb sabitine) bağlıdır. Ortamın yalıtkanlığı arttıkça kuvvet küçülür.
2. Alıştırma (Bilardo topları)
Toplar kenar uzunluğu d olan eşkenar üçgenin köşelerindedir ve tüm yük büyüklükleri q olduğundan her ikili arasındaki kuvvetin büyüklüğü F’dir.
a) X topuna etki eden bileşke kuvvet
- Y (+q), X’i iter: kuvvet Y’den X’e doğru, XY doğrultusunda dışarı.
- Z (−q), X’i çeker: kuvvet X’ten Z’ye doğru.
Bu iki F büyüklüğündeki kuvvet arasındaki açı 120°’dir. Eşit büyüklükte ve aralarında 120° bulunan iki kuvvetin bileşkesi yine F’dir:
R = √(F2 + F2 + 2F2 · cos120°) = F
Bileşke, iki kuvvetin açıortayı doğrultusundadır; yönü Y’den Z’ye doğru olan doğrultuya paraleldir.
b) Z topuna etki eden bileşke kuvvet
X ve Y (+q), Z’yi (−q) kendilerine doğru çeker. ZX ve ZY doğrultusundaki bu iki F kuvveti arasındaki açı 60°’dir:
R = √(F2 + F2 + 2F2 · cos60°) = √3 · F
Bileşke F√3 büyüklüğündedir ve Z’den XY kenarının orta noktasına doğru (XY’ye dik) yönelir.
← Sayfa 159 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 164 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.