11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 406

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 406 3. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 26. soru (köşe yansıtıcılar) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

26. Soru

a) Işığın geldiği doğrultuda yansıması

Birbirine dik iki aynada gelen ışın önce bir aynadan, sonra diğerinden yansır. Her yansıma ışının o aynaya dik olan hız bileşeninin yönünü ters çevirir; iki dik aynadan sonra ışın, geldiği doğrultuya paralel ve ters yönde geri döner (toplam sapma 180°). Köşe yansıtıcıda üç ayna birbirine diktir; ışın üç aynadan da birer kez yansıyınca üç bileşenin yönü de ters döner ve ışın hangi açıyla gelirse gelsin kaynağa doğru geri gider. Çizimde ışın her aynada gelme açısı = yansıma açısı kuralıyla yansıtılmalı, çıkan ışın gelen ışına paralel gösterilmelidir.

b) Başka hangi mesafeler ölçülebilir?

Üzerinde geri yansıtıcı bulunan yapay uyduların yerden uzaklıklarının ve yörüngelerinin ölçülmesinde, harita ve inşaat ölçümlerinde (ölçüm cihazının lazerini geri yansıtan prizmalı hedeflerle) arazi ve bina mesafelerinin belirlenmesinde, köprü ve barajlardaki milimetrik kaymaların izlenmesinde, kıtaların hareketi ve yer kabuğundaki deformasyonların ölçülmesinde kullanılabilir.

c) Yansıyan ışınların dağılmasını önlemek için

• Aynalar birbirine tam 90° açıyla, çok hassas biçimde yerleştirilmelidir.
• Yansıtıcı yüzeyler pürüzsüz, düz ve temiz tutulmalı; toz ve çizik dağınık yansımaya yol açar.
• Dağılması çok az olan dar demetli lazer ışığı kullanılmalı, gönderen ve alan teleskopların açıklığı büyük tutulmalıdır.
• Çok sayıda köşe yansıtıcı bir arada kullanılarak geri dönen ışık miktarı artırılmalıdır.

ç) Yansıtıcılar düzgün yerleştirilmezse veya zarar görürse

Aynalar arasındaki açı bozulursa ışık geldiği doğrultuda geri dönmez, Dünya’daki teleskobu ıskalar. Geri dönen ışık miktarı azalır ya da hiç sinyal alınamaz; alınan sinyal zayıf ve dağınık olacağı için gidiş-dönüş süresi daha belirsiz ölçülür ve mesafe ölçümünün hassasiyeti düşer.

d) Milimetre hassasiyetinde ölçümün önemi

Ay’ın Dünya’dan her yıl yaklaşık birkaç santimetre uzaklaştığı bu ölçümlerle belirlenmiştir. Ölçümler; Dünya-Ay sistemindeki gel-git etkileşimlerinin, Dünya’nın dönüşündeki yavaşlamanın ve Ay’ın iç yapısının incelenmesine, kütle çekimi yasalarının ve genel görelilik kuramının çok hassas biçimde test edilmesine imkân verir. Ayrıca uzay görevlerinin planlanmasında ve Ay’ın yörüngesinin modellenmesinde kullanılan verileri sağlar.

← Sayfa 405 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 407 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.