11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 400 3. Ünite Ölçme ve Değerlendirme 19 ve 20. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

19. Soru

• I numaralı ışın: Fiberin tam ortasındaki 4n katmanına eksen doğrultusunda girer. Hiçbir ara yüzeye çarpmadığı için kırılmadan, düz bir çizgi boyunca eksen üzerinde ilerler.
• II numaralı ışın: 4n katmanından yukarı doğru eğik ilerler. 4n’den 3n’ye, 3n’den 2n’ye geçerken her seferinde daha az kırıcı ortama girdiği için normalden uzaklaşarak kırılır ve giderek yataylaşır. 2n katmanından n katmanına geçerken gelme açısı sınır açısından büyük olduğundan tam yansıma yapar ve aşağı döner. Bu kez 2n → 3n → 4n geçişlerinde normale yaklaşarak kırılır, ekseni keser ve alt tarafta aynı biçimde 2n katmanına kadar inip yeniden tam yansıma yapar. Böylece ışın, eksenin iki yanında kavisli (dalga biçimli) bir yol izleyerek ilerler ve dış katmana kaçmaz.

20. Soru

Noktalar arası 1 birim, merceklerin odak uzaklığı 1 birimdir. Kesikli çizilen düz görüntüler sanaldır.

a) A ve B mercekleri

A merceği N’de, B merceği P’dedir; görüntüler M noktasında, yani A’dan 1 birim, B’den 3 birim uzakta oluşmuştur. Iraksak mercekte sanal görüntü her zaman odak uzaklığından (1 birim) daha yakında oluştuğu için B’nin 3 birim uzaktaki görüntüsünü ıraksak mercek veremez. Mercekler aynı tür olduğundan A ve B yakınsak merceklerdir; görüntüler, cisimler odak ile mercek arasında iken oluşan sanal, düz ve büyük görüntülerdir.

• A için: 1/s = 1/1 + 1/1 = 2 ⇒ cisim A’nın 0,5 birim solunda (M ile N’nin tam ortasında); görüntü 2 kat büyük.
• B için: 1/s = 1/1 + 1/3 = 4/3 ⇒ cisim B’nin 0,75 birim solunda (O ile P arasında, P’ye daha yakın); görüntü 4 kat büyük.

b) C ve D mercekleri

C merceği N’de, D merceği P’dedir; görüntü O ile P’nin ortasında, C’den 1,5 birim, D’den 0,5 birim uzaktadır. 1,5 birim odak uzaklığından büyük olduğu için C’nin görüntüsü ıraksak mercekle oluşamaz; C yakınsak, D ıraksak mercektir.

• C için (sanal görüntü cisimle aynı tarafta, sağda): 1/s = 1/1 + 1/1,5 = 5/3 ⇒ cisim C’nin 0,6 birim sağında (N ile O arasında); görüntü 2,5 kat büyük.
• D için (ıraksak, görüntü cisimle aynı tarafta, solda): görüntü D’den 0,5 birim = f/2 uzaklıkta olduğuna göre cisim D’nin odağında, yani O noktasındadır; görüntü cismin yarısı boyundadır.

← Sayfa 399 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 401 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.