11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 368

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 368 8. Etkinlik Çalışma Yaprağı IV. bölüm (bileşik prizma sistemleri) ve 6–11. adım cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

6. Adım – Hipotez

Örnek hipotez: İkizkenar dik üçgen prizmanın yüzüne dik giren ışın kırılmaz; hipotenüs yüzeyine 45° ile ulaşır. 45°, camın sınır açısından (≈ 42°) büyük olduğundan ışın tam yansıma yapar ve 90° sapar.

Çalışma Yaprağı – IV. Bölüm

Prizmalar camdan ve özdeş ikizkenar dik prizmalar kabul edilmiştir. Işın her prizmaya yüzeye dik girer, her hipotenüs yüzeyine 45° ile gelir ve tam yansıma yapar; birbirine değen cam yüzeylerden kırılmadan geçer.

• 1. sistem (üç prizma, ışın sağdan sola): Işın alt prizmanın düşey yüzünden girer, alt prizmanın hipotenüsünde yansıyarak yukarı döner, sol üst prizmaya geçip onun hipotenüsünde yansıyarak sağa döner, sağ üst prizmaya geçip onun hipotenüsünde yansıyarak aşağı döner ve sağ üst prizmanın alt (yatay) yüzünden dik olarak çıkar. Üç tam yansıma sonucunda ışın aşağı doğru çıkar.
• 2. sistem (üç prizma, ışın soldan sağa): Işın alt prizmaya dik girer, hipotenüste yansıyarak yukarı, ortadaki prizmanın hipotenüsünde yansıyarak sağa, üstteki prizmanın hipotenüsünde yansıyarak yukarı döner ve üst prizmanın üst (yatay) yüzünden dik olarak çıkar. Işın yukarı doğru çıkar.
• 3. sistem (iki prizma, ışın soldan sağa): Işın üst prizmaya dik girer, hipotenüste yansıyarak aşağı döner, alt prizmaya geçip onun hipotenüsünde yansıyarak yeniden sağa döner ve alt prizmanın düşey yüzünden dik olarak çıkar. Işın geliş yönüyle aynı yönde (sağa), ancak aşağı kaymış olarak çıkar; bu düzenek periskoptaki gibi görüş hattını kaydırır.

7–9. Adımlar

Simülasyonda ışın yolları yukarıdaki çizimlerle karşılaştırılır. Prizmanın kırıcılık indisi küçültülüp sınır açısı 45°’den büyük hâle getirilirse tam yansıma olmaz ve ışının bir kısmı hipotenüsten kırılarak dışarı çıkar; bu, hipotezin hangi koşulda geçerli olduğunu gösterir.

11. Adım

Örnek açıklama: Bileşik sistemde ışının yolunu adım adım belirledik: Her yüzeyde önce normali çizdik, gelme açısını bulduk. Dik gelen ışının kırılmadan geçtiğini, sınır açısından büyük açıyla gelen ışının tam yansıdığını kullandık. Bir prizmadan çıkan ışının diğer prizmaya girdiği yüzeyde aynı işlemi tekrarladık.

← Sayfa 367 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 371 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.