11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 31

11. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 31 3. Etkinlik 5-9. basamak cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Veri tablosu (4. basamak) Sayfa 30‘da verilmiştir.

5. Basamak

İlk hız ya da açı değiştiğinde bileşenler de değişir. Bileşenler, hız vektörünün yatay ve düşey eksenlere izdüşümüdür: ϑ_0x = ϑ₀·cosα ve ϑ_0y = ϑ₀·sinα. Örneğin 15 m/s ve 30° için ϑ_0x = 15·0,866 ≈ 13 m/s, ϑ_0y = 15·0,5 = 7,5 m/s.

6. Basamak (Bileşenlerin hareket türü)

Yatay bileşen: Yatayda cisme kuvvet etki etmediği için ivme sıfırdır. Hızın yatay bileşeni hareket boyunca sabit kalır; cisim yatayda sabit hızlı (düzgün doğrusal) hareket yapar ve eşit sürelerde eşit yatay yol alır (x = ϑ_0x·t).

Düşey bileşen: Düşeyde yalnızca yer çekimi etki eder. Cisim düşeyde sabit ivmeli hareket yapar: yukarı atış gibi önce yavaşlar, tepe noktasında düşey hızı sıfır olur, sonra serbest düşme gibi hızlanır (ϑ_y = ϑ_0y − g·t).

7-9. Basamak (İddia, gerekçe ve sonuç formu)

Form grup tartışmasıyla doldurulur. Aşağıdaki maddeler örnek olarak kullanılabilir.

Örnek iddia ve nedenleri

İddia: Eğik atılan cismin hareketi, birbirinden bağımsız iki hareketin birleşimidir; yatayda sabit hızlı, düşeyde sabit ivmeli hareket yapar.

• Neden 1: Tablodaki verilerde ϑ_0x uçuş boyunca değişmemekte, menzil ϑ_0x·t ile hesaplanabilmektedir.
• Neden 2: Düşey hız her saniye g kadar değişmekte, tepe noktasında sıfıra inmektedir; uçuş süresi yalnızca ϑ_0y‘ye bağlıdır.

Örnek karşıt iddia ve çürütücü

Karşıt iddia: “Tepe noktasında cismin hızı ve ivmesi sıfırdır.”
Çürütücü: Tepe noktasında yalnızca hızın düşey bileşeni sıfırdır; yatay bileşen ϑ_0x devam eder. İvme ise hareket boyunca g’dir, çünkü yer çekimi kuvveti her an etki eder.

Karşıt iddia: “Daha hızlı atılan cisim yere daha geç düşer.”
Çürütücü: Uçuş süresini hızın tamamı değil, düşey bileşeni belirler. Aynı yükseklikten yatay atılan bir cisim, oradan serbest bırakılan cisimle aynı anda yere düşer.

Sonuç (genelleme)

Örnek cevap: Yalnızca yer çekimi etkisinde hareket eden cisimler parabolik bir yörünge izler. Hareketin yatay ve düşey bileşenleri birbirinden bağımsızdır. Yatayda ivme sıfır, düşeyde ivme g’dir. Uçuş süresi ve maksimum yükseklik düşey hız bileşenine, menzil ise iki bileşene birlikte bağlıdır; aynı hızla atılan cisimler için en büyük menzil 45°’de elde edilir.

← Sayfa 30 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 32 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.