11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 305 3.4. Etkinlik 2. adım ve Değerlendirme için yol gösterici cevaplar aşağıdadır. Önce kendiniz cevaplamaya çalışmanızı öneririz.
2. Adım: Araştırma süreci
a) Örnek araştırma konusu
“Tek kullanımlık polipropilen maskelerden kopan mikroplastiklerin insan sağlığına ve deniz ekosistemine etkileri.”
b–ç) Gruplar ve araştırma soruları (örnek)
- Doğaya atılan bir maske ne kadar sürede ve hangi koşullarda mikroplastiklere ayrışır?
- Mikroplastikler deniz canlılarının beslenmesini ve üremesini nasıl etkiler?
- Gıdalarla ve içme suyuyla vücuda giren mikroplastiklerin sağlığa etkileri nelerdir?
- Kozmetik ürünlerdeki mikro boncuklar çevreye nasıl ulaşır?
- Mikroplastik ve nanoplastikler enerji ve malzeme biliminde hangi amaçlarla kullanılır?
d–e) Bilgi toplama ve fayda-zararların belirlenmesi
Bilgiler bilimsel dergi, makale ve resmî kurum sitelerinden toplanır. Olası faydalar: malzeme biliminde dayanıklı ve hafif kompozitler, rüzgâr türbini ve güneş paneli gibi enerji ürünlerinde kullanım, kozmetikte doku ve kıvam sağlama, ilaç taşıma çalışmaları. Olumsuz etkiler: deniz canlılarında sindirim ve üreme bozuklukları, besin zinciriyle insana ulaşma, toprak ve su kirliliği, solunum ve sindirim yoluyla vücuda girme.
f) Zararları azaltmak için yapılabilecekler
Tek kullanımlık plastikleri azaltmak, yeniden kullanılabilir ürünler tercih etmek; plastik atıkları ayrıştırıp geri dönüştürmek; kozmetiklerde mikro boncuk kullanımını yasaklamak; çamaşır makinelerine mikrofiber filtresi takmak; biyolojik olarak bozunabilen malzemeler geliştirmek; atık su arıtma tesislerini iyileştirmek; toplumu bilinçlendirmek.
g–h) Çıkarımlar ve poster
Örnek çıkarım: Mikroplastik ve nanoplastikler bazı alanlarda kullanışlı olsa da kalıcı oldukları ve besin zincirine girdikleri için çevreye ve sağlığa verdikleri zarar faydalarından daha büyük bir risk oluşturmaktadır. Poster bu fayda-zarar karşılaştırmasını ve önerileri içerecek şekilde hazırlanır.
Değerlendirme
1. Çevre: deniz, toprak ve su kirliliği, canlıların yutması. Sağlık: solunum ve sindirim yoluyla vücuda girip birikme, iltihap ve toksik etki riski. Gıda: deniz ürünleri, tuz ve içme suyunda bulunma. Enerji ve malzeme bilimi: hafif ve dayanıklı malzemeler, rüzgâr türbini ve güneş paneli üretiminde kullanım. Kozmetik ve kişisel bakım: peeling ve diş macunu gibi ürünlerde mikro boncuklar; bunların atık suyla çevreye karışması.
2. Potansiyel faydaları ucuz, hafif, dayanıklı ve işlevsel ürünler sağlamalarıdır. Olası olumsuz etkileri ise doğada çok uzun süre kalmaları, besin zinciriyle canlılara ve insanlara ulaşmaları ve sağlık sorunlarına yol açabilmeleridir.
← Sayfa 304 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 306 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.