11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 178 2.5. Kontrol Noktası cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2.5. Kontrol Noktası
Tepkime: 2H2S(g) + CH4(g) ⇌ CS2(s) + 4H2(g) + ısı
Çözüme başlamadan önce üç noktayı belirleyelim:
- İleri tepkime ekzotermiktir (ısı ürün tarafında).
- Gaz katsayıları: tepken tarafı 2 + 1 = 3, ürün tarafı 4 (CS2 sıvı olduğu için sayılmaz).
- CS2 saf sıvıdır; derişimi hiçbir etkide değişmez ve Kc bağıntısına yazılmaz.
Semboller: ← tepkenler yönü, → ürünler yönü, ↑ artar, ↓ azalır, ↔ değişmez.
| Etki | Sistemin yönü | Kc | [H2S] | [CH4] | [CS2] | [H2] |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sabit V ve T’de CH4(g) ekleme | → | ↔ | ↓ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Sabit V ve T’de H2(g) ekleme | ← | ↔ | ↑ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Sabit V ve T’de CS2(s) ekleme | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ |
| Sabit V ve T’de H2S(g) çıkarma | ← | ↔ | ↓ | ↑ | ↔ | ↓ |
| Sabit hacimde sıcaklığı artırma | ← | ↓ | ↑ | ↑ | ↔ | ↓ |
| Sabit hacimde sıcaklığı azaltma | → | ↑ | ↓ | ↓ | ↔ | ↑ |
| Sabit T’de hacmi artırma | → | ↔ | ↓ | ↓ | ↔ | ↓ |
| Sabit T’de hacmi azaltma | ← | ↔ | ↑ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Katalizör ekleme | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ |
| Sabit T’de basıncı artırma (hacim küçültülerek) | ← | ↔ | ↑ | ↑ | ↔ | ↑ |
| Sabit T’de basıncı azaltma (hacim büyütülerek) | → | ↔ | ↓ | ↓ | ↔ | ↓ |
| Sabit V ve T’de He(g) ekleme | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ | ↔ |
| Sabit basınçlı kaba sabit T’de He(g) ekleme | → | ↔ | ↓ | ↓ | ↔ | ↓ |
Kısa açıklamalar
- Madde ekleme/çıkarma: Eklenen maddenin derişimi yeni dengede yine ilk değerinden büyük, çıkarılanınki ise küçük kalır; sistem etkiyi ancak kısmen giderir.
- Hacim artışı: Sistem gaz mol sayısı fazla olan ürün tarafına kayar, ancak seyrelme baskın olduğundan bütün gaz derişimleri ilk dengeye göre azalır. Hacim azalınca bunun tersi olur.
- Sıcaklık: Ekzotermik tepkimede sıcaklık artınca sistem geri yöne kayar ve Kc küçülür; soğutulunca ileri yöne kayar ve Kc büyür.
- Sabit hacimde He: Toplam basınç artar ama tepkimeye giren gazların derişimleri ve kısmi basınçları değişmez; denge etkilenmez.
- Sabit basınçta He: Basıncı korumak için kabın hacmi büyür; bu, hacim artışıyla aynı etkiyi yapar ve sistem ürünler yönüne kayar.
- Katalizör: İleri ve geri tepkimeyi aynı oranda hızlandırır; yalnızca dengeye ulaşma süresini kısaltır.
← Sayfa 176 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 179 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.