11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 176 2.13. Etkinlik 4. ve 5. adım ile Değerlendirme cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
4. Adım: PCl3(g) + Cl2(g) ⇌ PCl5(g) + ısı sisteminde sıcaklık artışı
a) Sistemin yönü
Isı ürün tarafında olduğu için ileri tepkime ekzotermiktir. Sıcaklık artırılınca sistem ısıyı harcayan yöne, yani tepkenler yönüne (sola) ilerler.
b) Grafik
- t1‘de derişimlerde ani sıçrama olmaz.
- t1–t2 arasında [PCl3] ve [Cl2] eğri şeklinde artar, [PCl5] eğri şeklinde azalır; üçündeki değişim miktarı eşittir (katsayılar 1:1:1).
- t2‘den sonra çizgiler yatay devam eder.
c) Derişim değişimleri
| [PCl3] | [Cl2] | [PCl5] |
|---|---|---|
| Artar | Artar | Azalır |
ç) Kc‘ye etkisi
Vardır; Kc azalır. Ürün derişimi düşüp tepken derişimleri yükseldiği için [PCl5] / ([PCl3][Cl2]) oranı küçülür. Ekzotermik tepkimelerde sıcaklık ile Kc ters yönde değişir.
5. Adım: N2(g) + 3H2(g) ⇌ 2NH3(g) + ısı sisteminde sıcaklık azalışı
İleri tepkime ekzotermiktir; soğutulan sistem ısı açığa çıkaran ürünler yönüne kayar.
| Nicelik | İlk dengeye göre |
|---|---|
| [N2] | Azalır |
| [H2] | Azalır |
| [NH3] | Artar |
| İleri tepkime hızı | Azalır |
| Geri tepkime hızı | Azalır |
| Kc | Artar |
Neden: Sıcaklık düştüğünde taneciklerin kinetik enerjisi azalır; aktivasyon enerjisini aşabilen çarpışmalar azaldığı için hem ileri hem geri tepkime yavaşlar. Yeni dengede ürün oranı arttığından Kc büyür.
Değerlendirme
1. Endotermik sistemde sıcaklık değişimi
Endotermik tepkimede ısı tepken gibi davranır. Sıcaklık artırılırsa sistem fazla ısıyı harcamak için ürünler yönüne kayar ve Kc büyür. Sıcaklık azaltılırsa sistem ısı üretmek için tepkenler yönüne kayar ve Kc küçülür. Sıcaklık ile Kc aynı yönde değişir.
2. Ekzotermik sistemde sıcaklık değişimi
Ekzotermik tepkimede ısı ürün gibi davranır. Sıcaklık artırılırsa sistem tepkenler yönüne kayar ve Kc küçülür. Sıcaklık azaltılırsa sistem ürünler yönüne kayar ve Kc büyür. Sıcaklık ile Kc ters yönde değişir.
← Sayfa 175 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 178 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.