11. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları Sayfa 72

11. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 72 1.11. ve 1.12. Etkinlik cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

1.11. Etkinlik Değerlendirme 2. Soru

Araştırılması gereken faktörler ve gerekçeleri:

• Sıcaklık: Enzim etkinliği, domatesin olgunlaşması ve seralar sıcaklığa bağlıdır.
• Temas yüzeyi: Çıra ile kömürün ve püskürtülen yakıtın yanma hızları farklıdır.
• Derişim: Rüzgârın getirdiği oksijen yangının şiddetini artırır.
• Katalizör: Amilaz enzimi ve katalitik konvertörler tepkimeleri hızlandırır.
• Maddenin cinsi ve fiziksel hâli: Demirin su buharıyla tepkimesi ve gaz yakıtların hızlı yanması bu faktörlerle ilişkilidir.

1.12. Etkinlik: Madde Cinsi ve Tepkime Hızı

2. Adım: Hipotez

Örnek hipotez: Aynı derişimdeki HCl çözeltisiyle eşit büyüklükteki metal parçaları tepkimeye sokulduğunda, aktifliği fazla olan metal daha hızlı tepkime verir; hız sıralaması Mg > Zn > Fe olur.

3. Adım

• Bağımlı değişken: Tepkime hızı (birim zamanda çıkan H₂ kabarcığı miktarı veya metalin tükenme süresi)
• Bağımsız değişken: Metalin cinsi (Fe, Zn, Mg)
• Kontrol değişkenleri: HCl’nin derişimi (1 M) ve hacmi, metal parçalarının kütlesi ve büyüklüğü (yüzey alanı), sıcaklık, tüplerin cinsi

4. Adım: Örnek işlem basamakları

1. Üç deney tüpü etiketlenir ve dereceli silindirle her birine eşit hacimde (ör. 5 mL) 1 M HCl konur.
2. Eşit büyüklükteki demir, çinko ve magnezyum parçaları maşa ile aynı anda tüplere bırakılır.
3. Kronometre başlatılır; kabarcık çıkışının yoğunluğu gözlenir ve metallerin tükenme süreleri kaydedilir.
4. Dördüncü tüpe yalnızca saf su ve bir metal parçası konularak karşılaştırma (kontrol) yapılabilir.

Koruyucu gözlük ve eldiven kullanılmalı, deney havalandırılan ortamda yapılmalıdır.

5. Adım: Beklenen gözlemler

• Magnezyum: Çok yoğun ve hızlı gaz çıkışı olur, tüp ısınır, parça kısa sürede tükenir.
• Çinko: Orta yoğunlukta, düzenli gaz çıkışı gözlenir.
• Demir: Çok yavaş ve az sayıda kabarcık oluşur.

Çıkan gaz hidrojendir; örneğin Mg(k) + 2HCl(suda) → MgCl₂(suda) + H₂(g).

6. Adım

Metal atomlarının elektron verme eğilimi (aktifliği) farklıdır. Magnezyum atomları elektronlarını en kolay veren atomlardır; H⁺ iyonlarıyla çarpışmalarının daha büyük kısmı etkin çarpışmaya dönüşür (aktivasyon enerjisi düşüktür). Demirde ise etkin çarpışma oranı düşüktür. Bu nedenle hız sıralaması Mg > Zn > Fe şeklindedir.

← Sayfa 71 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 73 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.