11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 258 Fark Edelim ve Sıra Sizde etkinliklerinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Fark Edelim
1. Monolog ve diyalog örnekleri
Monolog: Sinan’ın tezgâhına dönüp Süleymaniye’nin Ayasofya’yı nasıl aşacağını düşündüğü, büyüklükle yarışmak yerine daha güzel bir eser yapmaya karar verdiğini anlattığı bölüm.
Diyalog: Kanuni’nin (8. SES) güzel bir cami istemesi ve Sinan’ın güzelliğin büyüklükten daha güçlü olduğunu söyleyerek ona katıldığı karşılıklı konuşma.
2. Monolog ve diyalogların oluşturulma amaçları
Monologlar Sinan’ın iç dünyasını, kararlarını ve düşüncelerini seyirciye doğrudan aktarmak; olayları özetleyerek hızlı bir zaman geçişi sağlamak için kullanılmıştır. Diyaloglar ise kişiler arasındaki ilişkiyi (padişahın emri, Sinan’ın saygısı ve kararlılığı) göstermek, olaya canlılık ve gerçeklik kazandırmak için oluşturulmuştur. Padişahın kısa ve emir kipiyle kurulmuş cümleleri onun otoritesini, Sinan’ın saygılı cevapları da onun alçakgönüllülüğünü yansıtır.
Sıra Sizde
1. Üslup tercihinin nedenleri ve sonuçları
Örnek cevap: Yazar, oyunu gençlere tarih bilinci kazandırmak amacıyla yazdığı için sade, anlaşılır, coşkulu ve öğretici bir üslup seçmiştir. Kahramanın seyirciye doğrudan seslenmesi, kısa ve vurucu cümleler, dönemin kelimelerinin ölçülü kullanımı bu tercihin göstergesidir. Sonuçta oyun hem bilgilendirici hem de etkileyici olmuş; seyirci Sinan’ı yakından tanırken ondan örnek alacağı değerleri de öğrenmiştir.
2. a) Cümlelerin sınıflandırılması
İlk cümle kitapta örnek olarak sınıflandırılmıştır. Diğer cümleler:
| Cümle | Yüklemin türü | Yüklemin yeri | Anlam | Yapı |
|---|---|---|---|---|
| Kendisini, Edirne’de çok acı bir haberin beklediğini henüz bilmiyordu. | Fiil cümlesi | Kurallı cümle | Olumsuz cümle | Birleşik cümle |
| Bir gün geldi ki, artık kendimi göstermek için fırsat gözlemeye başladım. | Fiil cümlesi | Kurallı cümle | Olumlu cümle | Birleşik cümle (ki’li) |
| İmparator Justinyanos, kubbenin altında durmuş ve şöyle bağırmış: | Fiil cümlesi | Kurallı cümle | Olumlu cümle | Sıralı cümle (bağlı) |
| Güzellik, büyüklükten daha güçlüdür. | İsim cümlesi | Kurallı cümle | Olumlu cümle | Basit cümle |
| Göreyim seni koca mimar! | Fiil cümlesi | Devrik cümle | Olumlu cümle (ünlem) | Basit cümle |
| Ama nasıl? | Fiil cümlesi (yüklemi düşmüş) | Eksiltili cümle | Soru cümlesi | Basit cümle |
2. b) Cümle çeşitliliğinin katkıları
Farklı türde cümlelerin bir arada kullanılması anlatımı tekdüzelikten kurtarır ve canlı kılar. İsim cümleleri bilgi ve yargı bildirirken fiil cümleleri olayları hareketlendirir. Devrik cümleler konuşma diline yakınlık ve duygusal yoğunluk katar; soru ve eksiltili cümleler merak uyandırır, Sinan’ın iç sorgulamasını yansıtır. Birleşik ve sıralı cümleler ise olayları ayrıntılı ve akıcı biçimde aktarır. Bu çeşitlilik yazarın hem öğretici hem coşkulu üslubunu destekler.
← Sayfa 257 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 259 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.