11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 208
11. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 208 Sıra Sizde (Usûlî) etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru
Örnek cevap (a-b): Metinde bugün kullanılmayan ama anlamı tahmin edilebilen kelimeler ve anlamları:
| Kelime | Anlamı |
|---|---|
| şu’arâ | şairler |
| evsâf-ı hamîde | övülmeye değer nitelikler |
| dervîş-sıfât | derviş tabiatlı, gösterişsiz |
| tahsîl | öğrenim |
| zihn-i pâk | temiz zihin |
| hankâh (hânkâh) | tekke, dergâh |
| erbâ’in | kırk günlük çile |
| avdet | geri dönüş |
| tavattun | bir yere yerleşme |
| kuzât | kadılar |
| ebyât | beyitler |
| bî-nazîr | eşsiz, benzersiz |
| güher (gevher) | cevher, değerli taş |
| matla | gazelin ilk beyti |
c) Örnek cümleler: “Dedem gençlik yıllarında avdet ettiği köyünde ömrünü tamamladı.” / “Bu ressamın tabloları bî-nazîr eserler olarak anılır.” / “Gazelin matlaı, şairin ustalığını hemen gösteriyordu.”
2. Soru
Örnek cevap: Metin bende Usûlî’nin gösterişten uzak, kendini arındırmaya çalışan, alçakgönüllü bir derviş olduğu izlenimini uyandırdı. Kadıya verdiği “kırk yıldır kendime gelemedim” anlamındaki cevap, onun dünya işlerinden çok iç dünyasıyla meşgul olduğunu gösterdi. Gazelde dünyanın geçiciliğinin anlatılması da şairin tasavvufi bakışını hissettirdi.
3. Soru
Metin 16. yüzyıl Osmanlı toplumunun ve divan edebiyatı geleneğinin özelliklerini yansıtır. İçerik bakımından şairin dinî-tasavvufi yönü, tekke hayatı ve çile anlayışı öne çıkar; bu, dönemin tasavvufa verdiği önemi gösterir. Yapı bakımından tezkire geleneğine uygun olarak önce şairin memleketi ve kişiliği, sonra bir anekdotu, en sonda da şiirlerinden örnekler verilmiştir. Dil ve anlatım bakımından Arapça-Farsça kelimeler ve tamlamalarla dolu, secili (iç uyaklı) ve süslü bir nesir kullanılmıştır; bu da dönemin aydın zümresinin yazı dilidir.
4. Soru
Tezkireler de biyografiler gibi gerçek kişilerin hayatını anlatır. Her ikisinde de kişinin doğduğu yer, eğitimi, mesleği, kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verilir; kişiyi tanıtan anekdotlara yer verilir. Her ikisi de kişiyi gelecek kuşaklara tanıtmayı amaçlar ve edebiyat tarihi için kaynak niteliği taşır.
5. Soru
Tezkire metninde öğretici metinlerin şu özellikleri vardır: Gerçek bir kişi hakkında bilgi verir; amaç okuru bilgilendirmektir; açıklayıcı anlatım ağır basar; kişinin memleketi, eğitimi, yaşadığı yerler gibi doğrulanabilir bilgiler içerir; şairin şiirlerinden örnekler vererek tanık gösterme yolunu kullanır.
6. Soru
Örnek cevap: Kişisel hayatı konu alan metinler (biyografi, otobiyografi, anı, tezkire) sanatçıların eserlerini daha iyi anlamamızı sağlar; çünkü eserlerdeki pek çok unsurun kaynağı yazarın hayatıdır. Bu metinler edebiyat tarihine kaynak olur, dönemin kültürünü ve insan ilişkilerini yansıtır, okura örnek kişilikler sunar. Ayrıca bu tür metinler gerçek yaşamın edebî bir dille anlatılabileceğini göstererek edebiyatı zenginleştirir.
← Sayfa 205 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 209 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.