11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 218
11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 218 2. Tema Ölçme ve Değerlendirme 1-4. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Soru
Benzerlikler: İkisi de canlının su dengesini korur; fazla suyu dışarı atar ve hücrelerin şişip zarar görmesini engeller. İkisinin çalışması da enerji (ATP) gerektirir.
| Kontraktil koful (öglena) | Böbrek (omurgalılar) |
|---|---|
| Hücre içinde bulunan bir organeldir. | Çok sayıda hücre ve dokudan oluşan bir organdır. |
| Temel görevi fazla suyu atmaktır. | Suyun yanında azotlu atıkları, iyonları ve H+ iyonlarını da düzenler. |
| Doğrudan hücre içi su miktarını ayarlar. | Kanı süzerek vücudun iç ortamını (kan ve doku sıvısını) düzenler. |
| Hormonal kontrol yoktur. | ADH, aldosteron gibi hormonlarla kontrol edilir. |
2. Soru
Tatlı su, hücre içine göre hipotonik bir ortamdır; su ozmozla sürekli hücreye girer. Bu ortamda yaşayan tek hücrelilerde kontraktil koful, fazla suyu dışarı pompalayarak hücrenin patlamasını önler. Bu yapı, canlının yaşadığı ortama uyumudur ve hücre içi su derişiminin sabit kalmasını, yani homeostaziyi sağlar. Deniz gibi izotonik ortamlarda yaşayan tek hücrelilerde ise kontraktil koful genellikle bulunmaz ya da az çalışır; bu da yapının ortamla ilişkili olduğunu gösterir.
3. Soru
Kontraktil kofullar çalışmazsa ozmozla giren su atılamaz; öglenanın hücre içi su miktarı artar, sitoplazma seyrelir, hücre şişer ve sonunda patlayarak ölebilir. Memelilerde böbrek yetmezliğinde de benzer şekilde fazla su ve tuz atılamaz; vücutta ödem oluşur, kan hacmi ve kan basıncı artar. Ayrıca üre gibi azotlu atıklar ve K+, H+ iyonları kanda birikerek zehirlenmeye, kalp ritim bozukluklarına ve pH bozulmasına yol açar. İki durumda da su dengesi bozulur; ancak böbrek yetmezliğinin etkileri atık ve iyon birikimi nedeniyle daha kapsamlıdır.
4. Soru
Örnek cevap: Tek hücrelilerde bir organel yalnızca birkaç işlevi yerine getirir; çünkü hücrenin ihtiyaçları ve iç ortamı basittir. Çok hücreli ve karmaşık canlılarda ise milyarlarca hücrenin ortak bir iç ortamı (kan ve doku sıvısı) vardır. Bu iç ortamın su, tuz, pH ve atık miktarı aynı anda dengelenmelidir. Bu nedenle böbrek gibi özelleşmiş, çok işlevli organlar gelişmiş; bu organlar sinir ve hormon sistemiyle denetlenmiştir. Organizma karmaşıklaştıkça homeostazi mekanizmaları da daha çeşitli, daha özelleşmiş ve birbirine bağlı hâle gelir.
← Sayfa 217 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 219 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.