11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 146
11. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 146 1. Performans Görevi (Homeostazi ile İlgili Yapılan Bilimsel Çalışmalar) için yol gösterici bilgiler aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Performans Görevi
Bu bir performans görevidir; ürün (belgesel) gruplar tarafından hazırlanır. Aşağıda tabloyu doldurmak ve belgeseli planlamak için yol gösterici bilgiler verilmiştir.
Bilim İnsanlarının Homeostazi ile İlgili Çalışmaları Tablosu
| Bilim insanı | Homeostazi ile ilgili çalışmaları | Homeostazinin işlevi | İlgili sistemler |
|---|---|---|---|
| İbni Sina | El-Kanun fi’t-Tıb adlı eserinde sağlığı vücuttaki dengenin korunması, hastalığı ise bu dengenin bozulması olarak ele almış; nabız, beslenme, uyku, hareket ve çevrenin sağlığa etkisini incelemiştir. | Vücut dengesinin korunmasıyla sağlığın sürdürülmesi | Dolaşım, sindirim, sinir sistemi |
| İbnünnefis | Kanın kalbin sağ tarafından akciğerlere gidip orada havayla karıştıktan sonra kalbin sol tarafına döndüğünü, yani küçük kan dolaşımını açıklamıştır. | Kanın akciğerlerde havayla yenilenmesi, dokulara uygun kan ulaştırılması | Dolaşım ve solunum sistemi |
| Ebu Bekir Razi | Hastalıkları gözlem ve deneye dayalı incelemiş, çiçek ve kızamığı birbirinden ayırmış, ateşin hastalıklardaki yerini incelemiştir. Hastane yeri seçiminde temiz hava ve hijyene önem vermiştir. | Vücudun hastalık etkenlerine karşı verdiği tepkiler, dengenin yeniden kurulması | Bağışıklık, dolaşım (vücut sıcaklığı) |
| Walter Cannon | “Homeostazi” terimini ortaya koymuş; vücudun iç dengesini koruyan düzenleyici mekanizmaları ve stres anındaki “savaş ya da kaç” tepkisini açıklamıştır. | İç ortam değerlerinin sinirsel ve hormonal kontrolle dar sınırlarda tutulması | Sinir sistemi, endokrin sistemi |
| Claude Bernard | Hücreleri çevreleyen “iç ortam” kavramını tanımlamış, iç ortamın sabit kalmasının yaşam için gerekli olduğunu ileri sürmüştür; karaciğerin glikojen depolayarak kan şekerini düzenlediğini göstermiştir. | Dış ortam değişse de iç ortamın sabit tutulması | Sindirim (karaciğer), dolaşım, endokrin sistem |
Çalışmaları günümüzle ilişkilendirme (3. adım)
Örnek düşünce: İbnünnefis’in küçük dolaşım açıklaması bugünkü kalp-akciğer fizyolojisinin; Bernard ve Cannon’un çalışmaları ise diyabet, tansiyon, ateş gibi durumların tedavisinin temelini oluşturur. Bilim, önceki çalışmaların üzerine inşa edilerek ilerler; bu birikim teşhis ve tedavi yöntemlerinin gelişmesiyle insanlığın yararına dönüşür.
Belgesel için yol gösterici bilgiler (5-13. adımlar)
- Örnek canlılar: Paramesyumda kontraktil koful (su dengesi), balıklarda solungaçlar (gaz, tuz ve su dengesi), bitkilerde stomalar ve kütikula (su kaybının kontrolü), kuşlarda tüy kabartma, köpeklerde hızlı soluma (sıcaklık dengesi), insanda terleme ve böbrekler.
- Senaryo önerisi: Giriş (homeostazi nedir) → bilim insanlarının katkıları → farklı canlılardan örnekler → homeostazi bozulursa ne olur → sonuç (iç dengenin yaşamın sürekliliği için önemi).
- Bilimsel gerekçe: Enzimler belirli sıcaklık ve pH aralığında çalışır; su ve iyon dengesi bozulan hücre işlevini yitirir. Bu nedenle iç dengesini koruyabilen canlı değişen çevre koşullarında hayatta kalabilir.
- Kullanılan görsel, müzik ve metinlerin kaynaklarını belirtin; telifli içerik kullanmayın, kendi çekimlerinizi ve çizimlerinizi tercih edin.
← Sayfa 145 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 147 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.