10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Cevapları Sayfa 221
10. sınıf Fizik ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 221 3.5. Etkinlik (4–9. basamak) ve Değerlendirme 1–3. soru cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3.5. Etkinlik (devamı)
4. 5N1K şablonu
| Soru | Örnek cevap |
|---|---|
| Ne? (İşlevi) | Kaçak akımı ve fazla yükü insan yerine toprağa yönlendirir. |
| Neden? (Önemi) | Elektrik çarpmasını, yangını ve cihaz arızalarını önlediği için. |
| Nerede? | Evlerdeki prizlerde, buzdolabı ve çamaşır makinesi gibi metal gövdeli cihazlarda, binaların çatısındaki paratonerlerde, akaryakıt ve LPG istasyonlarında, ameliyathanelerde, akaryakıt tankerlerinde. |
| Nasıl? | Toprağa gömülen bakır veya galvanizli çubuk ya da levhaya, iletken bir kabloyla tesisatın toprak hattı bağlanarak yapılır. |
| Ne zaman? | Bir cihazın gövdesine kaçak olduğunda, yıldırım düştüğünde ya da statik yük biriktiğinde işe yarar. |
| Kim? | Yetkili elektrik teknisyenleri ve elektrik mühendisleri tarafından yapılır ve ölçülür. |
5–7. Araştırma ve doğrulama
Bilgiler Enerji Bakanlığı, TSE, üniversiteler, meslek odaları gibi güvenilir kaynaklardan toplanmalı; birden fazla kaynakla karşılaştırılarak doğrulanmalıdır. Topraklama, daha önce öğrenilen akım–direnç ilişkisiyle değerlendirilebilir: akım, direnci en küçük yolu tercih eder.
8. Çıkarım
Örnek cevap: Toprak hattının direnci insan vücuduna göre çok küçük olduğundan kaçak akımın neredeyse tamamı bu hattan geçer. Bu nedenle topraklama, elektriği güvenli kullanmanın vazgeçilmez bir parçasıdır.
9. Sunum
Sunumda elektrik akımının tehlikeleri, alınacak önlemler, topraklı priz ve paratonerin çalışma ilkesi şemalarla anlatılabilir.
Değerlendirme
1. Topraklama nedir?
Elektrik sistemindeki kaçak akımın veya fazla yükün, iletken bir hat aracılığıyla toprağa güvenli biçimde aktarılmasını sağlayan bağlantıdır.
2. Paratoner ve topraklı prizin çalışma sistemi
Paratoner: Yüksek yerlere konan sivri metal uç, yükleri üzerinde toplayarak yıldırımı çeker; yıldırımın akımı kalın bir bakır iletkenle topraktaki topraklama elektroduna iletilir ve toprakta yayılır.
Topraklı priz: Prizin toprak kontakları, tesisattaki ayrı bir toprak kablosuyla toprağa gömülü çubuğa bağlıdır. Topraklı fişli bir cihazın metal gövdesine elektrik kaçarsa akım bu düşük dirençli hattan toprağa akar, insan üzerinden geçmez ve koruma elemanları devreyi keser.
3. Güvenli elektrik kullanımında önemi
Topraklama, kaçak akımın insan ve hayvan vücudundan geçmesini engeller; yıldırım ve statik elektrik kaynaklı yangın ve patlamaları önler; cihazların ve tesisatın zarar görmesini azaltır. Bu yüzden can ve mal güvenliği için zorunludur.
← Sayfa 220 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 222 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.