10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 136
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 136 Sıra Sizde ve Karşılaştıralım etkinliklerinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
3. b) Konuşmacının beden dili ve ses tonu
Söyleşi izlenerek cevaplanır. Konuşmacının önemli gördüğü düşünceleri vurgularken ses tonunu yükseltip yükseltmediği, beyit okurken ses tonunu nasıl değiştirdiği, el ve yüz hareketleriyle düşüncelerini destekleyip desteklemediği gözlemlenmelidir.
3. c) Sunucunun yerinde olsaydınız soracağınız sorular (örnek)
- Divan şiirini bugünün gençlerine sevdirmek için okullarda neler yapılabilir?
- Günümüz şairleri divan şiirinden en çok hangi yönleriyle yararlanabilir?
- Size göre divan şiirini anlamaya başlamak isteyen biri hangi şairle başlamalı?
4. Klasik edebiyat döneminde sosyal ve kültürel yaşam
Cevap: Klasik edebiyat donuk olsaydı yedi yüzyıl boyunca yaşayamaz, bu kadar çok sanatkâr yetiştiremezdi. Bu durum, o dönemde sanata ve şiire büyük değer verildiğini, şiirin yalnızca sarayda değil hayatın her alanında (vakfiyelerde, köprülerde, cami kapılarında) yer aldığını gösterir. Şairlerin baş ağrısı gibi gündelik konulara bile gazel yazması, şehir hayatının, eğlencelerin ve toplumsal olayların şiire girmesi, dönemin sosyal ve kültürel hayatının canlı, hareketli ve sanatla iç içe olduğunu kanıtlar.
5. Koca Ragıp Paşa ve eserleri hakkında çıkarımlar
Cevap: Bu sözden Koca Ragıp Paşa’nın özgünlüğe çok önem veren, taklitten hoşlanmayan ve sanatın zirvesine ulaşmak isteyen bir şair olduğu anlaşılır. Kütüphanesinin olması ve müdürünün bir şair olması onun ilme ve edebiyata değer veren bir devlet adamı olduğunu da gösterir. Eserlerinde benzersiz, yeni ve kendine özgü bir söyleyiş aradığı çıkarımı yapılabilir.
Karşılaştıralım
1. a) maddesindeki tablo 137. sayfadadır ve aşağıda doldurulmuştur. Serenad şiiri karekoddan dinlenerek değerlendirilir; aşağıdaki bilgiler şiir türünün genel özelliklerine dayanır.
| Ölçütler | Edebî | Serenad | Suyu Arayan Adam |
|---|---|---|---|
| Tür | Öğretici metindir (söyleşi). | Edebî metindir (lirik şiir). | Öğretici metindir (anı / otobiyografik eser). |
| Yazılış amacı | Dinleyicileri bilgilendirmek ve düşündürmek | Okurda/dinleyicide estetik bir zevk ve duygu uyandırmak | Yazarın çocukluğunu, yetiştiği mahalleyi ve o dönemin yaşayışını anlatmak |
| Dil ve anlatım | Açık, sade bir dil; divan şiiri örneklerinde sanatlı dil | Sanatlı, imgeli, ahenkli bir dil | Sade, akıcı, betimleyici ve öyküleyici anlatım; birinci kişi ağzından |
| Konu | Divan şiiri | Şiir dinlenerek belirlenir. | Yazarın mahallesinde kutsal sayılan yazılı kâğıda ve Kur’an’a duyulan saygı ile mahalle mektebi ve çevresi |
| Açık iletiler | Söyleşide açık iletiler yoğundur. | Açık iletiler azdır. | Açık iletiler yoğundur (mahalle halkının okumaya ve kitaba saygısı). |
| Örtük iletiler | Divan şiiri örneklerinde örtük iletiler yoğundur. | Örtük iletiler yoğundur. | Az da olsa vardır (bilgiye ve kutsala duyulan saygının toplum hayatını biçimlendirmesi). |
1. b) Söyleşinin özeti
Örnek özet (kitaptaki alıntılara göre): Söyleşide divan şiiri hakkındaki yaygın ön yargılar tartışılmaktadır. Konuşmacı, divan şiirinin padişahtan para almak için yazılan, gerçek hayattan kopuk ve kendini tekrar eden bir edebiyat olduğu görüşlerini kabul etmez. Bu edebiyatın yedi yüzyıl yaşadığını, hayatın her alanını şiire taşıdığını ve sanatçıyı ödüllendirmenin medeni bir tavır olduğunu söyler. Aruzun Doğu’nun notası, sözün musikiye dönüştüğü nokta olduğunu vurgular ve toplumumuzun bu klasik birikime ilgisiz kalmasını eleştirir. (Özet, söyleşi izlendikten sonra tamamlanmalı ve arkadaş geri bildirimiyle gözden geçirilmelidir.)
← Sayfa 135 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 137 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.