10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 108 Sıra Sizde etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Metinlerle ilgili duygu ve düşünceler
Örnek cevap: Metinleri okuyunca Lâle Devri İstanbul’unun neşeli, renkli ve zarif havasını hissettim. Nedîm’in şarkısında sevgilisini Sadabat’a davet ederken dünyadan zevk alma isteği beni gülümsetti. Tarih metninde ise bu eğlencelerin yanında kütüphaneler ve okullar da yapıldığını öğrenmek, dönemin yalnızca eğlenceden ibaret olmadığını gösterdi.
2. İfadelerden hareketle devrin sosyal ve kültürel hayatı
Cevap: Kasr-ı Hümâyûn, havuz ve ejder ağızlı fıskiye gibi ifadeler, dönemde mimariye, bahçe ve su düzenlemelerine, süse ve estetiğe büyük önem verildiğini gösterir. İnsanlar bahçelerde ve kasırlarda eğlenmekte, gezintiler yapmaktadır. Kütüphane ve mektep ifadeleri ise aynı dönemde bilgiye, kitaba ve eğitime de değer verildiğini, kitap ciltleri gibi sanatların incelikle işlendiğini ortaya koyar. Kısacası Lâle Devri; zevk, eğlence, sanat ve imar faaliyetlerinin bir arada yürüdüğü, şehir hayatının canlandığı bir dönemdir.
3. Sosyal yaşamı daha çok yansıtan metin
Örnek cevap: Bence sosyal yaşamı en çok Nedîm’in şarkısı (3. metin) yansıtıyor. Çünkü şarkıda kayıkla gezintiye çıkılması, çeşmeden su içilmesi, havuz kenarında dolaşılması, kasrın seyredilmesi, gazel okunması ve çalgıcılı eğlenceler gibi gündelik hayattan sahneler canlı biçimde verilmiştir. Lâle Devri metni ise imar faaliyetlerini daha çok bilgi vererek anlatır. Yine de iki metin birlikte okunduğunda dönemin sosyal hayatı daha iyi anlaşılır.
4. Şairin sosyal hayatı ile temaları ve üslubu arasındaki ilişki
Cevap: Evet, söz edilebilir. Metinlerde de belirtildiği gibi Nedîm, Lâle Devri’nde yaşamış, zevk ve eğlenceyi seven bir şairdir. Sadabat gibi dönemin gözde mekânları onun şiirlerine girmiş; eğlence, dünyadan tat alma ve İstanbul güzellikleri şiirlerinin başlıca temaları olmuştur. Üslubu da neşeli, canlı, konuşma diline yakın ve yerli söyleyişlerle doludur. Şairin yaşadığı ortam hem konularını hem de üslubunu belirlemiştir.
5. Edebiyat-toplum ilişkisi hakkında çıkarımlar
Cevap: Edebiyat, içinde doğduğu toplumun aynasıdır. Toplumdaki sosyal ve kültürel değişimler dile ve edebiyata doğrudan yansır. Lâle Devri’nde şehir hayatının canlanması, divan şiirinde soyut hayallerin yanında somut mekânların, gündelik eğlencelerin ve yerli söyleyişlerin artmasına yol açmıştır. Bu durum, edebî eserlerin aynı zamanda dönemin yaşayışını gösteren birer belge olduğunu kanıtlar.
← Sayfa 107 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 109 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.