10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 91

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 91 Sıra Sizde (ahenk unsurları kavram haritası) etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

2. Kavram haritasında boş bırakılan yerler

Kitapta bazı kutucuklar örnek olarak doldurulmuştur. Boş kutucuklara şunlar yazılabilir:

Kafiye düzeni ve ölçü (vezin)

• Sen Varsın şiirinde koşma kafiye düzeni kullanılmıştır (abab, cccb, dddb…).
• Sen Varsın şiiri dörtlüklerle yazılmıştır.
• Bahri Hazer şiirinde serbest ölçü kullanılmıştır; dizelerin hece sayıları eşit değildir.

Kafiye ve redif

• Sen Varsın şiirinde “dokudum – okudum” kelimelerinde zengin kafiye, “-dum” ekinde redif vardır.
• Sen Varsın şiirinde “geçer – içer – açar” kelimelerinde “-ç” sesiyle yarım kafiye, “-er / -ar” ekiyle redif yapılmıştır.
• Sen Varsın şiirinde dörtlüklerin son dizelerinde “nakış, yokuş, akış, bakış, dikiş, çıkış” kelimeleri kafiyeli kullanılmış, “… sen varsın” sözü redif olmuştur.
• Bahri Hazer şiirinde “yaman – aman” kelimelerinde zengin kafiye vardır.

Ses ve kelime tekrarı

• Bahri Hazer şiirinde “Bakmıyor”, “aman”, “ne çıkar”, “kayık” kelimeleri tekrarlanmıştır.
• Bahri Hazer şiirinde “r” ve “k” sesleriyle aliterasyon yapılmıştır (karayel, kayık, çıkıyor, kudurtsun).
• Sen Varsın şiirinde “sen” kelimesi her dörtlükte tekrar edilmiştir.

Dize tekrarı ve ses akışı

• Bahri Hazer şiirinde “Bakmıyor…” ile başlayan dizeler aynı yapıda tekrar edilmiştir.
• Bahri Hazer şiirinde kesik kesik söylenen “çık… in… çık…” sözleri kayığın dalgalarla inip çıkışını sezdiren bir ses akışı oluşturmuştur.
• Sen Varsın şiirinde ikilemeler dizelere yumuşak ve düzenli bir ses akışı kazandırmıştır.

Sıra Sizde: Gazeli okumaya hazırlık

Örnek tahmin: “Gazel” başlığından ve Necâtî Bey’in görselinden, şiirin divan edebiyatına ait, aruz ölçüsüyle ve beyitlerle yazılmış bir aşk şiiri olacağını tahmin ediyorum. Her beytin sonunda tekrarlanan “döne döne” redifinden de şiirde dönme hareketine bağlı hayallerin kurulacağını düşünüyorum.

Gazelin günümüz Türkçesiyle anlamı güvenilir kaynaklardan (şerh kitapları, üniversite yayınları) bulunarak paylaşılır; ardından gazel ritmine dikkat edilerek sesli okunur.

← Sayfa 90 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 93 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.