10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 87
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 87 2. Tema Başlarken bölümündeki 4–6. soruların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. metin karekoddaki türkü videosudur; türküye bağlı kısımlar dinlenerek tamamlanır.
4. a) İki metin arasındaki farklılıklar
Örnek cevap: Birinci metin düşünce yazısı niteliğinde öğretici bir metinken ikinci metin ezgiyle söylenen bir türküdür. Birinci metin dil ile kültür arasındaki ilişkiyi açıklayıp kanıtlamaya çalışırken türkü dünyanın geçiciliği karşısındaki duyguları dile getirir. Birinci metinde düzyazı, açıklayıcı ve tartışmacı anlatım kullanılırken türküde ölçülü, kafiyeli ve ezgili bir söyleyiş vardır. Birinci metin daha çok aklımıza seslenir; buna karşın türkü duygularımızı harekete geçirir. Ayrıca birinci metni okuruz, türküyü ise dinleriz.
4. b) Farklılıkların gerekçeleri
Cevap: Metinlerin türleri ve yazılış amaçları farklıdır. Birinci metin bilgi vermek ve bir düşünceyi savunmak için yazılmıştır; bu yüzden açık, mantıklı ve düzyazı biçimindedir. Türkü ise duygu aktarmak için oluşturulmuş, sözlü gelenekten gelen ve müzikle birleşen bir üründür; bu nedenle ahenk ve ezgi ön plandadır.
5. Hangi metinden daha fazla etkilendiniz?
Örnek cevap: Türküden daha fazla etkilendim. Çünkü sazın sesi ve okuyucunun yanık sesi, dünyanın geçiciliği duygusunu sözlerden daha güçlü bir şekilde hissettirdi. Birinci metin bana düşündürücü bilgiler verdi ama türkü doğrudan duygularıma seslendi. (Birinci metni, dilin bir milletin tarihinin özeti olduğu düşüncesini etkileyici bir benzetmeyle anlattığı için seçmek de mümkündür.)
6. Zamir, edat, bağlaç ve ünlemler
| Tür | Birinci metinden örnekler |
|---|---|
| Zamir | o (O, bu görüşünde…), bu (Bu bakımdan…), her şey |
| Edat | gibi (akan bir nehir gibi), ile (dil kabı ile, söz ile), göre (olduğuna göre), olarak (bir vasıta olarak) |
| Bağlaç | ve, veya, zira, fakat, de (söz ile de) |
| Ünlem | Birinci metinde ünlem yoktur. Türkülerde ise genellikle “of, aman, hey” gibi ünlemler bulunur; türkü dinlenerek tespit edilir. |
Metne katkıları: Zamirler aynı isimlerin tekrarını önleyerek anlatımı akıcı kılar. Edatlar karşılaştırma (gibi) ve araç (ile) ilgisi kurarak düşüncenin daha açık anlatılmasını sağlar. Bağlaçlar cümleleri ve düşünceleri birbirine bağlar; “zira, fakat” gibi bağlaçlar gerekçe ve karşıtlık bildirerek tartışmacı anlatımı güçlendirir. Ünlemler ise türküde duygunun yoğunluğunu ve coşkusunu yansıtır.
← Sayfa 86 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 88 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.