10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 51
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 51 Sıra Sizde etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. İki varyant arasındaki farklılıklar
| Birinci varyant | İkinci varyant |
|---|---|
| Dize sonlarında “(oy)”, bent sonlarında “(oy ninem oy)” ünlemleri kullanılır. | “(of of)” ve “(of ninem of)” ünlemleri kullanılır. |
| Gönül verilen kişi “oğul”dur; söyleyen bir genç kızdır. | Gönül verilen kişi “kız”dır; söyleyen bir gençtir. |
| Beş bentten oluşur; asker/gurbet ve postane bentleri vardır. | Üç bentten oluşur. |
| Bentlerin sırası farklıdır (simit tablası bendi ikinci sıradadır). | Kuş bendi ikinci, simit tablası bendi üçüncü sıradadır. |
| “yüreyim”, “uştu”, “simidimin” gibi yöresel söyleyişler vardır. | “yüreğim”, “uçtu”, “simitimin” gibi yazı diline yakın biçimler vardır. |
| Ayrılığın “başa” düştüğü, gelin olacak kızın “tasası” anlatılır. | Ayrılığın “bize” düştüğü, gelin olacak kişinin “tafrası” anlatılır. |
| Bazı dizelerin yanında parantez içinde alternatif sözler (gönül verdim, gurbete) verilmiştir. | Alternatif söz yoktur. |
Örnek cevap (beğeni): Birinci varyantı daha çok beğendim. Çünkü asker ve gurbet bendiyle ayrılık duygusu daha derinleşiyor, yöresel söyleyişler de türküye daha içten ve doğal bir hava katıyor.
2. Varyantların ortaya çıkış sebepleri
Örnek cevap: Türküler ağızdan ağıza aktarılırken her söyleyen kendi yöresinin ağzını, kendi duygusunu ve hayatını türküye katar. Unutulan dizelerin yerine yenileri eklenir, bentlerin sırası değişir, ezgiye uydurmak için kelimeler değiştirilir. Kadın veya erkek tarafından söylenmesi gibi durumlar da sözleri farklılaştırır. Ayrıca türküler göçlerle farklı bölgelere taşındıkça yerel özellikler kazanır.
3. Varyantlaşmanın sözlü gelenekle bağlantısı
Cevap: Varyantlaşma, sözlü geleneğin doğal bir sonucudur. Sözlü ürünler yazıyla sabitlenmediği için her anlatıcı ya da söyleyici onları hafızasından, kendi yorumuyla yeniden üretir. Bu yüzden bir ürünün tek ve kesin bir metni yoktur; birbirine benzeyen birçok biçimi ortaya çıkar. Varyantlar, sözlü geleneğin canlı, değişken ve yaşayan bir gelenek olduğunu gösterir.
← Sayfa 50 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 52 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.