10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Sayfa 22
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 22 Sıra Sizde etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Ahenk, ezgi ve ritim (Venn şeması)
| Şemadaki alan | Yazılabilecekler |
|---|---|
| Yalnızca ahenk | Kelimelerin sıralanışı ve birbiriyle ilişkisinden doğar; edebî metinlerin genel ses düzenidir. |
| Yalnızca ritim | Vurgu, uzunluk, ses özellikleri ve durakların düzenli aralıklarla tekrarına dayanır. |
| Yalnızca ezgi | Bir müzik terimidir; belli kurallara göre düzenlenmiş ses dizisidir, çalgı ve sesle icra edilir. |
| Ahenk ve ritim ortak | Dil ve şiirle ilgilidir; dizedeki seslerin düzeninden kaynaklanır. |
| Ritim ve ezgi ortak | Düzenli tekrar ve ölçüye dayanır; zaman içinde akan bir ses düzeni oluşturur. |
| Üçünün ortak yönü | Kulağa hoş gelen, düzenli bir ses uyumu oluşturur; dinleyende estetik bir etki bırakır. |
2. Koşukta birbiriyle ahenkli kelimeler
Cevap: Örneğin “esneyü – ösneyü – kasnayu”, “ınraşu – münreşü – tanlaşu”, “yagmurın – torın – karın”, “erüşdi – akışdı – örüşdi” kelimeleri dize sonlarında birbirine uyar. Ayrıca dörtlüklerin son dizelerinde “kökreşür, manraşur, enreşür, ügrişür” gibi aynı ekle biten fiiller tekrarlanır.
Bu kelimeler kafiye ve redif oluşturarak, aynı seslerin (ş, r, ü gibi) tekrarıyla ses akışı sağlayarak ve her dörtlüğün sonunda benzer bir ekle bitmesiyle düzenli bir ritim kurarak şiirin ahengine katkıda bulunur.
3. Koşuğun teması ve kullanılacak ahenk unsurları
Tema: Baharın gelişiyle doğanın uyanışı ve canlanması.
Örnek cevap: Aynı temada şiir yazsaydım ezgili okunabilmesi için hece ölçüsünü (7’li ya da 8’li), dörtlük nazım birimini, düzenli kafiye ve redifleri, dörtlük sonlarında tekrarlanan bir nakaratı, su, rüzgâr ve kuş seslerini çağrıştıran ses tekrarlarını (aliterasyon ve asonans) kullanırdım.
4. Ahengi sağlayan kelimeler temayı yansıtıyor mu?
Örnek cevap: Evet. Ahengi sağlayan kelimelerin çoğu, gürleyen bulutları, şarıl şarıl akan selleri, birbirine karışan çiçekleri anlatan hareketli fiillerdir. Bu fiillerdeki tekrar eden sesler, doğadaki kaynaşmayı ve coşkuyu kulağa da duyurur. Böylece ahenk, baharın canlılığını yansıtan temayla bütünleşir.
← Sayfa 21 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 23 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.