10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 12 Temaya Başlarken etkinliğinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

Bu bölümdeki sorular karekoddaki videoya ve öğrencinin kendi görüşüne dayanır; aşağıdaki cevaplar fikir vermesi için hazırlanmış örneklerdir.

1. Ezgilerin kültürü nesillere aktarmadaki etkisi

Örnek cevap: Ezgiye bağlanan söz, kulakta ve hafızada çok daha kolay kalır. Yazının yaygın olmadığı dönemlerde destanlar, türküler, ağıtlar ve ninniler ezgi sayesinde ezberlenip kuşaktan kuşağa aktarılmıştır. Ezgi; bir toplumun sevincini, acısını, inancını ve yaşayışını sözle birlikte taşıdığı için kültürün canlı bir taşıyıcısı olur. Bugün de bir türküyü dinlediğimizde onun doğduğu bölgenin hayatına, ağzına ve duygusuna ulaşabiliriz.

2. Kopuzun farklı isim ve sıfatlarla anılmasının sebepleri

Örnek cevap:

• Türkler çok geniş bir coğrafyaya yayılmış, farklı lehçe ve ağızlar oluşmuştur; aynı çalgının adı da bu ses farklılıklarına göre değişmiştir.
• Her bölgede çalgının yapımında kullanılan ağaç, tel sayısı, gövde biçimi gibi özellikler değişmiş; bu farklar yeni adlar ve sıfatlar doğurmuştur.
• Kopuz yalnızca bir çalgı değil, ozanın, kamın, baksının kutsal saydığı bir araç olduğu için ona saygı ve sevgi bildiren sıfatlar verilmiştir.
• Komşu kültürlerle etkileşim ve zaman içindeki dil değişimi de adların çeşitlenmesine yol açmıştır.

3. Saz yapımında kullanılan malzemelerin kültürel boyutu

Örnek cevap: Saz yapımında genellikle bölgenin kendi ağaçları (dut, ceviz, ardıç gibi), hayvan bağırsağından ya da metalden teller ve el emeği kullanılır. Bu durum sazı, yaşanan coğrafyanın ve doğanın bir parçası hâline getirir. Ustadan çırağa aktarılan yapım bilgisi de geleneğin sürmesini sağlar. Bu yüzden saz yalnızca bir müzik aleti değil; bir bölgenin doğasını, zanaatini ve kültürel belleğini taşıyan bir mirastır.

Görseller: Müziğin toplum hayatındaki yeri ve önemi

Örnek cevap: Müzik, toplumun hemen her önemli anında yer alır: düğünlerde ve bayramlarda sevinci paylaştırır, ağıtlarla acıyı hafifletir, ninnilerle çocuğu uyutur, iş türküleriyle çalışanlara güç verir. Ortak söylenen ezgiler insanları birbirine yaklaştırır, aidiyet duygusunu güçlendirir. Bu yönüyle müzik, toplumun duygularını dile getiren ve onu bir arada tutan önemli bir kültür unsurudur.

Tüm Sayfalar | Sayfa 13 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.