10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 269 Sıra Sizde ve Birlikte Öğrenelim etkinliklerinin cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
Sıra Sizde
1. Şiir hangi kavramların çatışması üzerine kurulmuştur?
Hürriyet – esaret, adalet – zulüm, onur – zillet (aşağılanma), kalıcı değerler – geçici çıkarlar, ümit – ümitsizlik.
2. a) Namık Kemal’in hürriyete yüklediği anlam
Şair hürriyeti, uğruna her türlü acıya ve ölüme katlanılacak en yüce değer olarak görür; hürriyet için ölümü esaret zincirinden daha hayırlı bulur. Şiirin sonlarında hürriyeti büyüleyici bir sevgili gibi düşünerek ona seslenir ve onu milleti kurtaracak bir umut olarak yüceltir.
2. b) Hürriyet sizin için neleri ifade ediyor?
Örnek cevap: Hürriyet benim için düşüncelerimi korkmadan söyleyebilmek, kendi kararlarımı verebilmek, başkalarının haklarına saygı göstererek yaşamak ve bağımsız bir ülkenin vatandaşı olmaktır.
3. Tema seçiminde etkili olanlar
Namık Kemal’in yaşadığı dönemdeki baskıcı yönetim, sürgünler ve yasaklar, Tanzimat’la birlikte yayılan hürriyet ve meşrutiyet düşünceleri, Batı’daki fikir akımları, şairin “toplum için sanat” anlayışı ve devletin içinde bulunduğu zor durum tema seçiminde etkili olmuştur.
4. Özgürlük ve adalet vurgusu hangi beyitlerde yoğun?
Özgürlük vurgusu özellikle 18, 19, 25 ve 27-29. beyitlerde; adalet ve zulme karşı çıkış vurgusu ise 2, 5, 24, 25 ve 31. beyitlerde yoğundur.
5. Şairin konuyu ele alış biçimi
Örnek cevap: Şair konuyu coşkulu, kararlı ve meydan okuyan bir tavırla ele almıştır. Hem kendi onurlu duruşunu anlatmış hem de milleti uyanmaya ve birlik olmaya çağırmıştır. Geleneksel kaside biçimini kullanarak yeni ve toplumsal bir konuyu işlemesi dikkat çekicidir.
Birlikte Öğrenelim – Soru kartları
Nazım şekli ve seçilme sebebi
Şiir kaside nazım şekliyle yazılmıştır (beyitlerle, ilk beyti kendi içinde kafiyeli, diğer beyitlerin ikinci dizeleri aynı kafiyeyle biten uzun bir şiir). Kaside uzun, ciddi ve etkileyici konular için uygun olduğundan ve dönemin okuru bu biçime alışkın olduğundan şair yeni düşüncelerini tanıdık bir kalıpla geniş kitlelere ulaştırmak istemiştir.
En çok beğendiğiniz beyit
Örnek cevap: 3. beyti beğendim; çünkü milletin geçici olarak zayıf düşmesinin onun değerini azaltmayacağını, yere düşen bir mücevherin değerini kaybetmemesi örneğiyle çok etkileyici biçimde anlatıyor.
Şiiri bölümlere ayırma ölçütü
Örnek cevap: İçeriğe göre ayırırdım: 1-9. beyitler şairin onurlu duruşu ve ahlaki ilkeleri; 10-14. beyitler birlik, azim ve milletin değeri; 15-21. beyitler Osmanlı neslinin gururu ve hürriyet uğruna fedakârlık; 22-26. beyitler zulme meydan okuma; 27-31. beyitler hürriyete ve geleceğe seslenme ve milleti uyanmaya çağırma.
Estetik unsurların etkileyiciliğe katkısı
Evet. Aruz ölçüsü, kafiye ve redifin sağladığı ahenk, benzetmeler (cevher, zincirdeki aslan, elmas), zıt kavramların bir arada kullanılması ve seslenmeler şiirin coşkusunu artırır, okurun duygularını harekete geçirir ve şiirin akılda kalmasını sağlar.
← Sayfa 268 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 270 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.