10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Cevapları Sayfa 108
10. sınıf Biyoloji ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 108 2. Etkinlik 4–10. basamakların cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
2. Etkinlik (devamı)
4. Basamak: Örnek olaylardaki etkileşim ve değişimler
| Örnek olay | Etkileşim ve değişimlere ait tanımlamalar | Karşılaştırmalar |
|---|---|---|
| Yumurtalık Lagünü | Ekosistem düzeyi: Tatlı-tuzlu su bataklıkları, kumullar ve çayırlar gibi farklı cansız ortamlar, çok sayıda bitki, sürüngen, iki yaşamlı, memeli ve kuş türünü bir arada barındırır. Lagün göçmen kuşlar için konaklama alanıdır. | Diğer örneklerden farklı olarak tek bir türü değil, cansız çevre ile birçok türün oluşturduğu bütünü anlatır. |
| Kızılçam ormanları | Komünite/ekosistem düzeyi – süksesyon: Yangından sonra tohumların çimlenmesi, toprak altı organlardan sürgün verilmesi ve tek yıllık bitkilerin çiçeklenmesiyle bitki topluluğu yeniden oluşur. Orman birkaç on yılda eski yapısına döner. | Zaman içinde komünitenin yeniden düzenlenmesidir (ikincil süksesyon); popülasyon örneklerinden farklı olarak birçok türün birlikte değişimini gösterir. |
| Kızıl tilki | Komünite düzeyi: Parazit (uyuz etkeni) ile konakçı (tilki) arasındaki ilişki tilki popülasyonunu azaltmış; av-avcı ilişkisi nedeniyle avları olan yaban tavşanı ve orman tavuğu geçici olarak artmıştır. | Türler arası ilişkilerin bir popülasyondaki değişimin diğer popülasyonlara zincirleme yansıdığını gösterir. |
| Akdeniz foku | Popülasyon düzeyi: Koruma önlemleriyle 2005’te 33 bireye ulaşan popülasyon, kıyı yapılaşması ve liman nedeniyle habitatın bozulması sonucu 2015’te 15 bireye (yaklaşık %55 azalma) düşmüş; yıllık yavru sayısı 7’den 3’e inmiştir. | Tek bir türün birey sayısındaki değişimi ve bu değişimde cansız çevre ile insan etkisinin rolünü gösterir. |
5. Basamak: Oluşturulabilecek sorular
Örnek sorular:
- Bir popülasyonun büyüklüğünü hangi faktörler artırır veya azaltır?
- Avcı popülasyonu azaldığında av popülasyonu neden yalnızca geçici olarak artar?
- Yangından sonra bir ormanda canlı türleri hangi sırayla geri gelir?
- Habitat kaybı bir türün üreme başarısını nasıl etkiler?
- Sulak alanlar neden çok sayıda türü bir arada barındırabilir?
6–7. Basamaklar: Yol gösterici bilgi
Sorularınızı araştırırken üniversite ve bakanlık sayfaları (edu, gov), millî park yönetimlerinin raporları ve hakemli bilimsel dergiler gibi kaynakları kullanın; bir bilgiyi en az iki kaynaktan doğrulayın.
8. Basamak: Neler fark ettiniz?
Örnek cevap: Bir popülasyondaki değişim yalnızca o türü etkilemez; besin ilişkileri yoluyla komünitedeki diğer türlere de yansır. Popülasyon büyüklüğü doğum, ölüm, göç ve çevre koşullarına bağlıdır; insan etkinlikleri (yapılaşma, avlanma) bu dengeyi hızla bozabilir. Ekosistemler ise yangın gibi bozulmalardan sonra süksesyonla zaman içinde kendini yenileyebilir.
9. Basamak: Bilgilerin yaşamdaki sorunlara uygulanması
Örnek cevap: Popülasyonların taşıma kapasitesini aşınca kaynak sıkıntısı yaşaması, hızlı nüfus artışı olan şehirlerde su, konut ve ulaşım planlamasının neden önemli olduğunu gösterir. Göçün popülasyon yapısını değiştirmesi, göç alan bölgelerde altyapı ve hizmetlerin önceden planlanması gerektiğini düşündürür. Ayrıca habitat kaybının foklara verdiği zarar, kıyı yapılaşmasında doğal alanların korunması gerektiğini hatırlatır.
10. Basamak
Araştırma sonuçlarınızı sınıfta sunarken konuşma sırasına uyun ve farklı görüşleri saygıyla dinleyin.
← Sayfa 107 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 109 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.