10. sınıf Felsefe ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 131 5. Ünite Ölçme ve Değerlendirme (12-15. sorular) cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.

12. Soru

Örnek cevap: Karar verilirken yalnızca kısa vadeli ve sınırlı bir grubun çıkarı değil, kararın etkilediği herkesin (nehir çevresinde yaşayanlar, gelecek kuşaklar, doğadaki canlılar) uzun vadeli zararı ve yararı birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıca bir eylemin herkes tarafından yapılması durumunda ne olacağı sorulmalıdır: Her şirket kâr için çevreyi kirletirse yaşanabilir bir dünya kalmaz. Bu nedenle başkalarına zarar vermeme ve adalet ilkesi, belirli bir grubun refahının önünde tutulmalıdır.

13. Soru

Örnek cevap (Kant): Şirketin davranışı ahlaki değildir. Kant’a göre bir eylemin ahlakiliği niyetine bağlıdır ve iyi eylem çıkar beklentisi olmadan ödev bilinciyle yapılır. Şirket ise maliyeti düşürmek ve kâr etmek için hareket etmiştir. Ayrıca “kâr için çevreyi kirletmek” ilkesi evrensel bir yasa hâline getirilemez.

Örnek cevap (Mill): Mill’e göre en çok insana fayda sağlayan eylem iyidir. İşçilerin maaşının artması bir fayda sağlasa da çevre kirliliği çok daha fazla insana ve gelecek kuşaklara zarar verdiği için toplam fayda açısından eylem kötüdür.

14. Soru

Cevap: B – Hobbes’a göre iyiyi insanın doğası belirler; ahlaki yargılar kişisel arzu ve isteklerin ifadesidir. Yönetimin kendi çıkarına göre karar vermesi bu anlayışla açıklanabilir. Stirner’in ego merkezli anlayışıyla çelişmez (A), Mill sonuca bakar (C), Kant niyete bakar (D), Farabi’de ahlak hakikat bilgisine dayalıdır (E).

15. Soru

Cevap: E – Kant’a göre ahlaki eylem çıkar beklentisi olmadan ödev bilinciyle yapılır ve evrenselleştirilebilir olmalıdır. Şirketin kararı ise maliyeti düşürüp kâr elde etme amacına dayanır ve çevreye zarar verir; bu nedenle Kant’ın ahlak anlayışıyla uyumlu olduğu sonucuna ulaşılamaz. Kant eylemi bir amaca ya da sonucuna (işçilerin refahı gibi) göre değil, ödev bilinciyle yapılıp yapılmadığına göre değerlendirir. D seçeneği ise şirketin kendi savunmasındaki “işçilere fayda” gerekçesini sonuca bakan fayda ahlakı açısından yorumladığı için metinden çıkarılabilecek bir değerlendirme olarak kabul edilir; Kant’la uyum iddiası ise hiçbir okumada savunulamaz.

← Sayfa 130 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 133 Cevapları →

Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.

Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.