10. sınıf Kimya ders kitabı (MEB Yayınları) sayfa 245 Atmosferde Ters Giden Bir Şeyler mi Var? etkinliği 1–7. basamaklarının cevapları aşağıdadır. Önce kendiniz çözmeye çalışıp sonra kontrol etmenizi öneririz.
1. Basamak
Kanıt kartlarındaki tepkimelerin yol açtığı problemler: asit yağmurları (1, 2 ve 4. kartlar), sera etkisinin artması ve küresel ısınma (3 ve 4. kartlar), hava kirliliği ve karbon monoksit zehirlenmesi (4. kart), ayrıca bilgi metnine göre ozon tabakasının incelmesi.
2. Basamak
- Çevre kirliliğinin kaynakları: Fosil yakıt kullanan sanayi tesisleri, termik santraller, taşıtlar, ev ısıtma sistemleri, volkanik faaliyetler, orman yangınları, tarım ilaçları ve gübreler, evsel ve endüstriyel atıklar.
- Nedenleri ve sonuçları: Hızlı nüfus artışı, sanayileşme, bilinçsiz tüketim ve atıkların arıtılmadan doğaya bırakılması kirliliğe neden olur. Sonuçları; solunum hastalıkları, asit yağmurları, küresel ısınma, ozon incelmesi, biyoçeşitliliğin azalması ve su kaynaklarının kirlenmesidir.
- Kirliliğe yol açan davranışlar ve çözümler: Gereksiz araç kullanımı, enerji israfı, çöplerin doğaya atılması, kaliteli olmayan yakıt kullanımı gibi davranışlar yerine toplu taşıma, enerji tasarrufu, geri dönüşüm, filtreli baca ve doğal gaz kullanımı tercih edilmelidir.
3. Basamak
| Başlık | İlgili tepkimeler |
|---|---|
| Asit yağmurları | SO3 ve N2O5‘in su ile tepkimesi; kükürdün yanması |
| Küresel ısınma / iklim değişikliği | Propan ve karbonun yanmasıyla CO2 oluşumu |
| Hava kirliliği | CO ve SO2 oluşumu |
| Ozon tabakasının incelmesi | Cl• ve Br• radikallerinin O3 ile tepkimesi |
4. Basamak
Asit yağmurları toprağı ve suları asitlendirir, bitkilerin ve suda yaşayan canlıların zarar görmesine, yapıların aşınmasına yol açar. CO2 artışı sera etkisini güçlendirerek küresel ısınmaya; buzulların erimesine, kuraklık ve sellere, canlıların yaşam alanlarının değişmesine neden olur. CO ve SO2 gibi kirleticiler insan ve hayvanlarda solunum sorunlarına yol açar. Ozon tabakasının incelmesi zararlı morötesi ışınların yeryüzüne daha fazla ulaşmasına, cilt ve göz hastalıklarının artmasına neden olur.
5. Basamak
Örnek (asit yağmurları): Termik santral ve fabrika bacalarına kükürt tutucu baca gazı arıtma sistemleri takılması; taşıtlarda katalitik konvertör kullanılması; düşük kükürtlü yakıtlara ve doğal gaza geçilmesi; yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması; hava kalitesinin düzenli izlenmesi.
6. Basamak
Örnek önerme: “Fosil yakıt kullanımında SO2 ve NOx salınımı azaltılırsa yağmur sularının pH değeri yükselir ve asit yağmurlarının ekosisteme verdiği zarar azalır.” Önermeler; uygulanabilirlik, maliyet, bilimsel verilere dayanma ve çevreye etkisi gibi ölçütlerle karşılaştırılabilir.
7. Basamak
Doğal etmenler için: Volkanik bölgelerde hava kalitesinin izlenmesi, orman yangınlarına karşı erken uyarı sistemleri ve yangın sonrası ağaçlandırma. İnsan kaynaklı etmenler için: Fosil yakıt tüketiminin azaltılması, sanayide filtre ve arıtma sistemlerinin zorunlu tutulması, CFC gibi ozonu inceltecek maddelerin kullanılmaması, toplu taşımanın ve enerji verimliliğinin artırılması, çevre eğitimi.
← Sayfa 244 Cevapları | Tüm Sayfalar | Sayfa 246 Cevapları →
Hata mı buldunuz? Bu sayfadaki bir cevapta hata fark ettiyseniz bize bildirin, hemen düzeltelim.
Bu sayfadaki çözümler Yazılı Deposu tarafından öğrencilere yardımcı olmak amacıyla bağımsız olarak hazırlanmıştır. Ders kitaplarının metin, soru ve görselleri sitemizde yayımlanmaz; tüm hakları sahiplerine aittir. Sitemiz Millî Eğitim Bakanlığı veya herhangi bir yayınevi ile bağlantılı değildir. Bir içerikle ilgili talebiniz için İletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.